1
00:00:42,868 --> 00:00:47,368
- Art Subs -
Hommage à Sebasti�o Salgado

6
00:00:57,160 --> 00:01:00,077
Un filmu nantu à a vita
da un fotografu?

7
00:01:01,410 --> 00:01:05,743
Forse avissi da principià per ricurdà
l'origine di sta parolla.

8
00:01:06,327 --> 00:01:09,625
In grecu "fas" significa luce,

9
00:01:09,660 --> 00:01:12,827
è 'graf�' significa scrive,
à cuncepisce.

10
00:01:13,702 --> 00:01:17,618
Un fotografu hè, literalmente,
qualcunu chì tira cù a luce.

11
00:01:17,653 --> 00:01:20,743
Qualchissia chì tira u mondu
cù luci è ombre.

12
00:01:39,910 --> 00:01:42,743
Serra Pelada,
una mina d'oru in Brasile,

13
00:01:42,952 --> 00:01:44,327
davanti à mè.

14
00:01:46,160 --> 00:01:49,952
Quandu aghju ghjuntu à u bordu
stu bughju tamantu

15
00:01:50,993 --> 00:01:53,327
tutti i capelli nantu à u mo corpu
s'irrizzavanu.

16
00:01:53,362 --> 00:01:57,243
Ùn avia mai vistu
nunda cusì.

17
00:01:58,660 --> 00:02:02,535
In frazioni di secondu,
L'aghju vistu passà davanti à mè

18
00:02:02,570 --> 00:02:04,452
a storia di l'umanità.

19
00:02:05,202 --> 00:02:07,577
A storia di a custruzzione
di e piramidi,

20
00:02:07,910 --> 00:02:09,410
da a Torre di Babele,

21
00:02:09,868 --> 00:02:11,493
di e mine di u rè Salomone.

22
00:02:11,952 --> 00:02:15,577
Ùn ci era micca u minimu rumore
di macchine quì.

23
00:02:16,577 --> 00:02:18,243
Ciò chì era solu intesu

24
00:02:19,160 --> 00:02:23,743
era u murmuriu di 50 mila persone
ind'è un bughju tamantu.

25
00:02:25,993 --> 00:02:28,618
Conversazioni, rumore,
rumore umanu,

26
00:02:28,653 --> 00:02:31,243
mistu
cù u travagliu manuale.

27
00:02:32,535 --> 00:02:35,077
Paria di vultà
à u principiu di u tempu.

28
00:02:36,618 --> 00:02:40,618
I pudia quasi sente
u murmuriu d'oru in queste anime.

29
00:02:53,993 --> 00:02:56,202
Quella terra avia bisognu
esse completamente eliminata.

30
00:02:56,410 --> 00:02:57,868
Ùn era micca tuttu d'oru.

31
00:02:58,243 --> 00:03:01,042
Avianu bisognu di cullà tuttu questu
lascià.

32
00:03:01,077 --> 00:03:04,202
Prima per picculi scalini,
poi grandi scale,

33
00:03:04,237 --> 00:03:05,868
finu à ghjunghje in cima.

34
00:03:16,827 --> 00:03:19,243
È attenti à ùn cascà.

35
00:03:21,743 --> 00:03:25,368
Fallendu, ci vuleria altri cun ellu.

36
00:03:28,243 --> 00:03:30,764
Cullà issi scalini
parechje volte à ghjornu,

37
00:03:30,799 --> 00:03:33,285
ma ùn mi passava mai in mente
falà,

38
00:03:33,320 --> 00:03:35,618
perchè nimu caccia.

39
00:03:35,660 --> 00:03:38,618
Ùn eramu micca quì per cascà
è sì per trasportà i sacchetti

40
00:03:38,653 --> 00:03:40,285
o piglià ritratti, in u mo casu.

41
00:03:46,327 --> 00:03:49,952
Cullà tuttu questu
circa 50 o 60 volte à ghjornu.

42
00:03:52,827 --> 00:03:56,368
L'unicu modu per falà
una tale pendenza,

43
00:03:56,403 --> 00:03:57,910
Si corre.

44
00:03:58,202 --> 00:04:00,743
Sè vo pruvate à piantà, cascate.

45
00:04:09,410 --> 00:04:13,827
Tuttu sta folla era un mondu
estremamente organizatu.

46
00:04:14,160 --> 00:04:16,243
Tuttavia, in totale revelry.

47
00:04:29,077 --> 00:04:32,243
Dà l'impressione chì sò schiavi.

48
00:04:32,577 --> 00:04:34,667
Ma ùn ci era micca
un unicu schiavu.

49
00:04:34,702 --> 00:04:38,785
A schiavitù chì puderia esse
era u desideriu di arricchisce.

50
00:04:39,452 --> 00:04:41,327
Tutti vulianu ricchi.

51
00:04:42,993 --> 00:04:44,667
Ci era ogni tipu di ghjente,

52
00:04:44,702 --> 00:04:48,743
intellettuali,
persone cun un diploma universitariu,

53
00:04:48,778 --> 00:04:51,292
impiegati agriculi,

54
00:04:51,327 --> 00:04:53,785
i travagliadori
di custruzzione civile.

55
00:04:53,820 --> 00:04:57,202
Ognunu piglia a so chance.

56
00:04:59,118 --> 00:05:03,118
Perchè quandu avete scupertu
un filu d'oru

57
00:05:03,618 --> 00:05:08,077
tutti quelli chì anu participatu
quellu pezzu di u mio

58
00:05:08,368 --> 00:05:11,077
avia u dirittu di sceglie
un saccu.

59
00:05:11,702 --> 00:05:14,410
È in u saccu sceltu
per quella persona

60
00:05:14,445 --> 00:05:16,333
era schiavitù in fatti.

61
00:05:16,368 --> 00:05:20,410
U saccu ùn pudia cuntene nunda
o cuntene un kilogramu d'oru.

62
00:05:21,327 --> 00:05:24,535
L'indipendenza assai desiderata
era disputatu à quellu tempu.

63
00:05:26,743 --> 00:05:30,118
Ogni omu
chì si sentia "febbre d'oru"

64
00:05:30,153 --> 00:05:31,785
mai sbarazzarsi di lu.

65
00:05:42,035 --> 00:05:45,202
Aghju scupertu sta foto
in una galleria,

66
00:05:45,237 --> 00:05:46,785
per più di 20 anni.

67
00:05:47,452 --> 00:05:49,702
Ùn sapia micca quale l'avia pigliatu.

68
00:05:50,077 --> 00:05:53,452
Aghju imaginatu chì a persona era
tramindui un grande fotografu

69
00:05:53,868 --> 00:05:55,077
è un avventuriero.

70
00:05:55,660 --> 00:05:58,327
Daretu à a foto ci era un timbru
è una firma:

71
00:05:58,362 --> 00:06:00,702
Sebastião Salgado.

72
00:06:01,160 --> 00:06:03,160
Aghju compru a copia.

73
00:06:04,327 --> 00:06:08,618
U vinditore l'hà pigliatu da un casgiu
più foto da u stessu fotografu.

74
00:06:09,285 --> 00:06:11,993
Chì aghju vistu
m'hà mossu assai,

75
00:06:12,028 --> 00:06:14,035
soprattuttu sta imagine.

76
00:06:15,410 --> 00:06:17,910
U ritrattu di una donna Tuareg,
cecu.

77
00:06:19,243 --> 00:06:22,993
Ella mi lascia sempre mossa
è a vecu ogni ghjornu.

78
00:06:24,327 --> 00:06:26,493
Ebbè, hè nantu à a mo scrivania
da tandu.

79
00:06:28,327 --> 00:06:31,556
Una cosa chì aghju capitu prestu
circa Sebastião Salgado,

80
00:06:31,591 --> 00:06:34,785
ch'ellu hà veramente cura
cù a ghjente.

81
00:06:34,820 --> 00:06:37,708
Questu hè impurtante per mè.

82
00:06:37,743 --> 00:06:41,577
Dopu tuttu, a ghjente hè
u sali di a Terra.

83
00:06:42,743 --> 00:06:44,750
Avemu finitu à riunione

84
00:06:44,785 --> 00:06:46,493
è parlendu di a so vita,

85
00:06:46,528 --> 00:06:47,875
di u vostru travagliu

86
00:06:47,910 --> 00:06:50,868
è circa l'origine di tuttu.

87
00:06:55,118 --> 00:06:59,389
<b>SALE DI A TERRA</b>

88
00:06:59,424 --> 00:07:03,688
<b>SALE DI A TERRA</b>

89
00:07:03,723 --> 00:07:07,952
<b>SALE DI A TERRA</b>

90
00:07:22,868 --> 00:07:25,333
Si riunite

91
00:07:25,368 --> 00:07:27,618
parechji fotografi
in u listessu locu,

92
00:07:27,653 --> 00:07:30,535
ognuna farà diverse foto.

93
00:07:31,868 --> 00:07:34,000
Questu hè perchè, sicuru,

94
00:07:34,035 --> 00:07:39,202
venenu da diverse lochi,
assai differente.

95
00:07:39,993 --> 00:07:42,702
Ogni si sviluppa
u modu di vede

96
00:07:43,993 --> 00:07:46,868
secondu a so storia.

97
00:07:49,035 --> 00:07:50,577
Pensu in a mo storia,

98
00:07:51,202 --> 00:07:54,202
Aghju amparatu à sviluppà
u mo modu di vede quì,

99
00:07:54,237 --> 00:07:55,702
in stu locu.

100
00:07:57,202 --> 00:07:59,202
Eccu, aghju un ideale di u pianeta.

101
00:08:01,035 --> 00:08:03,868
Aghju fattu longu camminate à pedi
inseme à u mo babbu,

102
00:08:04,160 --> 00:08:05,618
attraversu ste muntagne,

103
00:08:06,160 --> 00:08:08,327
è avemu ghjuntu quì
à fighjulà.

104
00:08:12,243 --> 00:08:14,327
Daretu à ognunu
di sti muntagni

105
00:08:14,577 --> 00:08:16,910
ci hè una storia,
ci hè qualcosa per esse vistu.

106
00:08:25,243 --> 00:08:27,035
Aghju sunniatu assai, stà quì.

107
00:08:28,160 --> 00:08:30,035
Vuliu andà oltre
di sti monti,

108
00:08:30,070 --> 00:08:31,327
Vuliu sapè.

109
00:08:40,827 --> 00:08:45,202
UN VIAGGIU
CU SEBASTIÃO SALGADO

110
00:09:16,827 --> 00:09:21,743
GAMMA PAPUA OCCIDENTALE DI GAMMA
INDONSIA, YALI VILLAGE, 2011

111
00:13:36,160 --> 00:13:38,868
Questu era Sebastião Salgado.

112
00:13:38,903 --> 00:13:40,452
Sebastian babbu.

113
00:13:41,243 --> 00:13:43,702
Hè legatu u nome
à u so solu figliolu

114
00:13:45,243 --> 00:13:48,785
chì ancu diventendu
un viaghjatore attivu tutta a so vita

115
00:13:48,820 --> 00:13:52,327
prufittò di i studii chì u so babbu
l'hà obligatu à studià,

116
00:13:53,243 --> 00:13:56,160
in una manera chì stu babbu
mai averia imaginatu.

117
00:13:58,493 --> 00:14:01,202
Studi ecunomichi
li hà permessu di capisce

118
00:14:01,237 --> 00:14:04,493
mercatu globale,
di u cummerciu è di l'industria.

119
00:14:04,910 --> 00:14:07,702
Hè per quessa ch'ellu sapia
ciò chì hà fattu u mondu giru.

120
00:14:08,577 --> 00:14:11,458
Tuttu cuminciò in u picculu Aimor,

121
00:14:11,493 --> 00:14:13,827
à u cunfini di Minas Gerais
cu Spiritu Santu.

122
00:14:14,202 --> 00:14:17,493
Ci era a splutazioni di u babbu,

123
00:14:18,452 --> 00:14:23,410
sottu à un celu tamantu,
trà a furesta atlantica è u fiume,

124
00:14:23,445 --> 00:14:25,410
in stagione navigabile.

125
00:14:25,827 --> 00:14:28,000
E ci eranu i treni...

126
00:14:28,035 --> 00:14:31,118
carica senza stop,
minerale di ferru

127
00:14:31,153 --> 00:14:34,167
da Minas Gerais
à u restu di u mondu.

128
00:14:34,202 --> 00:14:39,285
Era è hè, dopu à tuttu, unu di i più grandi
zoni minieri nantu à u pianeta.

129
00:14:40,285 --> 00:14:45,410
Hè quì chì Sebastião hà crisciutu.
Figliolu solu, cù sette sureddi.

130
00:14:45,445 --> 00:14:46,618
Chì bella vita !

131
00:14:47,035 --> 00:14:48,250
Durante l'estate,

132
00:14:48,285 --> 00:14:50,493
ghjucatu nantu à a riva di u Rio Doce.

133
00:14:50,528 --> 00:14:52,368
In Rio Doce...

134
00:14:54,118 --> 00:14:55,827
Eccu induve simu avà.

135
00:14:57,327 --> 00:14:59,827
È dinò, a nostra piccula squadra
di filmazione.

136
00:14:59,910 --> 00:15:01,452
<i>Sebastião, stà quì.</i>

137
00:15:02,452 --> 00:15:04,118
Aghju appena amparatu qualcosa ...

138
00:15:04,368 --> 00:15:06,722
Hè peghju di filmà un fotografu

139
00:15:06,757 --> 00:15:09,042
chè qualcunu altru.

140
00:15:09,077 --> 00:15:12,535
Ùn hè micca solu per ùn esse tranquillu
è fà ciò chì vulete,

141
00:15:12,827 --> 00:15:17,056
cum'è, da tic prufessiunale,
reagisce è risponde

142
00:15:17,091 --> 00:15:21,285
usendu a vostra arma preferita:
a camera.

143
00:15:21,618 --> 00:15:23,625
È sempre risponde sparendu.

144
00:15:23,660 --> 00:15:27,702
<i>- Wim, aghju pigliatu una bella foto di tè.
- Eiu ancu, ma ùn l’amu micca.</i>

145
00:15:27,737 --> 00:15:29,160
Possu solu imagine !

146
00:15:29,452 --> 00:15:31,868
In stu casu,
Ùn m'hà micca solu fotografiatu ...

147
00:15:32,160 --> 00:15:34,743
Eramu dui
in u vostru quadru.

148
00:15:34,778 --> 00:15:36,792
L'altru, u mo cullega in a direzzione,

149
00:15:36,827 --> 00:15:38,910
era u so figliolu maiò,
Ghjulianu.

150
00:15:39,577 --> 00:15:41,375
Cù a vostra camera,
avia digià

151
00:15:41,410 --> 00:15:43,833
accumpagnatu da u so babbu
in parechji viaghji,

152
00:15:43,868 --> 00:15:47,035
cum'è a Papua Nova Guinea,
vistu prima in stu filmu.

153
00:15:47,618 --> 00:15:50,125
O quì, in una isula remota

154
00:15:50,160 --> 00:15:53,577
in u nordu
di u Mari Siberianu Est.

155
00:15:54,660 --> 00:15:56,827
Cumu vulete
per esse andatu cun elli.

156
00:16:05,868 --> 00:16:11,327
Dunque, m'hà invitatu à participà
di u restu di u documentariu,

157
00:16:11,577 --> 00:16:15,493
Pensu d'avè
una vista esterna di l'avventura.

158
00:16:15,528 --> 00:16:17,250
Ùn aghju micca esitatu per una seconda.

159
00:16:17,285 --> 00:16:18,868
Chì puderia dumandà di più ?

160
00:16:19,285 --> 00:16:21,702
Finalmente, puderia
scuntrà quellu omu,

161
00:16:21,737 --> 00:16:23,917
scopre e vostre motivazioni

162
00:16:23,952 --> 00:16:25,743
è u mutivu perchè
u so travagliu

163
00:16:25,778 --> 00:16:27,785
avia fattu un tali impattu nantu à mè.

164
00:16:28,993 --> 00:16:31,764
Pocu sapia
Chì scopreraghju in ellu ?

165
00:16:31,799 --> 00:16:34,535
assai di più
chè un semplice fotografu.

166
00:16:39,285 --> 00:16:41,625
Sebastião avia 15 anni

167
00:16:41,660 --> 00:16:44,660
quandu avete pigliatu u trenu
è lasciò a so piccula cità.

168
00:16:44,695 --> 00:16:47,035
Andava à l'università
in Victoria,

169
00:16:47,070 --> 00:16:48,785
capitale di u statu vicinu.

170
00:16:49,368 --> 00:16:53,743
À u principiu, u ghjovanu ùn sapia mancu
ciò chì era di avè soldi in a vostra sacchetta.

171
00:16:53,778 --> 00:16:55,535
Ùn avia mai pagatu nunda.

172
00:16:56,160 --> 00:16:59,243
A splutazioni pruducia
tuttu ciò chì avianu bisognu.

173
00:16:59,278 --> 00:17:02,327
Ùn aghju micca avutu u curagiu
per entre in un ristorante

174
00:17:02,618 --> 00:17:05,452
è mori di fame
e prime settimane in a capitale.

175
00:17:07,785 --> 00:17:09,202
Semu in u bughju

176
00:17:09,243 --> 00:17:11,250
nantu à ciò chì sarà di Sebastianu

177
00:17:11,285 --> 00:17:13,910
Sì sta ghjovana ùn avia micca
apparsu in u quadru.

178
00:17:14,202 --> 00:17:15,452
Lilia.

179
00:17:16,827 --> 00:17:20,285
Aviu 17 anni, studiendu musica
è era incredibilmente bella.

180
00:17:21,077 --> 00:17:22,618
Era amore à prima vista.

181
00:17:23,243 --> 00:17:25,042
Quandu hà ricevutu una borsa di studiu

182
00:17:25,077 --> 00:17:28,160
à studià
u maestru in economia da USP,

183
00:17:28,195 --> 00:17:30,993
si sò spustati è si sò maritati.

184
00:17:33,118 --> 00:17:35,125
Era l'anni 1960.

185
00:17:35,160 --> 00:17:37,250
Tramindui militari
in i muvimenti di manca,

186
00:17:37,285 --> 00:17:40,118
cum'è l'altri studienti
in Parigi, Berlinu o Chicago.

187
00:17:40,368 --> 00:17:42,889
Brasile hè statu urdinatu
da una dittatura brutale

188
00:17:42,924 --> 00:17:45,410
è eranu in risicu ogni ghjornu
d'esse arrestatu,

189
00:17:45,445 --> 00:17:47,077
torturatu è deportatu.

190
00:17:48,327 --> 00:17:49,660
In Aostu 1969,

191
00:17:50,202 --> 00:17:52,493
Sebasti�o è L�lia lascianu u Brasile

192
00:17:53,118 --> 00:17:54,535
imbarcu per a Francia.

193
00:17:59,077 --> 00:18:02,702
Cum'ellu cuntinuava
i so studii ecunumia,

194
00:18:03,285 --> 00:18:05,410
Lúlia hà studiatu architettura.

195
00:18:05,660 --> 00:18:07,993
Un bellu ghjornu, hà compru
una camera

196
00:18:08,028 --> 00:18:09,243
per u so travagliu.

197
00:18:09,702 --> 00:18:12,452
È chì s'hè divertitu cù a macchina
Era Sebastianu.

198
00:18:12,785 --> 00:18:15,577
A prima foto, ovviamente,
Era di Lúlia.

199
00:18:17,452 --> 00:18:20,035
Allora hà avutu un travagliu
in l'urganizazione

200
00:18:20,070 --> 00:18:21,417
Cafè internaziunale

201
00:18:21,452 --> 00:18:23,333
è si trasfirìu a Londra.

202
00:18:23,368 --> 00:18:25,577
Intendeva fà una carriera
à u Bancu Mundiale

203
00:18:25,612 --> 00:18:27,042
è andava sempre in Africa

204
00:18:27,077 --> 00:18:29,410
à travaglià
in i prughjetti di sviluppu.

205
00:18:29,910 --> 00:18:32,042
Aghju pigliatu a macchina di Lúlia

206
00:18:32,077 --> 00:18:34,660
è torna sempre
purtendu assai ritratti.

207
00:18:35,827 --> 00:18:37,708
Per capiscenu
chì sti ritratti

208
00:18:37,743 --> 00:18:41,452
li hà datu assai più piacè
chì i rapporti ecunomichi,

209
00:18:41,743 --> 00:18:44,868
pigghiaru tramindui
una decisione audace.

210
00:18:45,368 --> 00:18:46,917
Piglieria un risicu enormu

211
00:18:46,952 --> 00:18:51,243
di abbandunà a prumessa
carriera di economistu

212
00:18:51,618 --> 00:18:53,243
per ricominciare da zero.

213
00:18:53,285 --> 00:18:57,077
Vultonu in Parigi
è investitu ciò ch'elli avianu

214
00:18:57,118 --> 00:18:58,868
in caru
equipamentu fotograficu.

215
00:19:00,035 --> 00:19:03,577
Per un tempu, Sebastião hà pruvatu
fotografia di sport,

216
00:19:03,612 --> 00:19:06,157
fece ritratti, fece matrimoni
è ancu nudu,

217
00:19:06,192 --> 00:19:08,702
prima di truvà
a vocazione chì avete.

218
00:19:10,702 --> 00:19:11,952
Niger, 1973

219
00:19:14,160 --> 00:19:16,035
Quessi sò
i mo primi ritratti.

220
00:19:16,493 --> 00:19:18,910
Eramu in Tahoua.

221
00:19:19,993 --> 00:19:22,493
Ci eranu giovani mamme in fila

222
00:19:22,785 --> 00:19:26,042
per riceve manghjà,

223
00:19:26,077 --> 00:19:30,827
perchè ci era una grande siccità
in Nigeria in u 1973.

224
00:19:31,410 --> 00:19:35,743
Per L�lia era più difficiule
perchè era incinta.

225
00:19:35,778 --> 00:19:39,118
Mi ricordu una volta
ch'eramu quì,

226
00:19:39,493 --> 00:19:43,202
stà in casa di un amicu,
in Niamey,

227
00:19:43,452 --> 00:19:46,292
U Marabout di Niamey
avvicinò.

228
00:19:46,327 --> 00:19:50,410
Lìlia portava un short
è era assai attrattiva.

229
00:19:51,243 --> 00:19:54,493
Il s'approcha, s'assit,

230
00:19:54,528 --> 00:19:56,458
è disse à Lulia :

231
00:19:56,493 --> 00:19:58,868
"Và da quì, venite à pusà quì,
in u mo grembo!"

232
00:19:59,952 --> 00:20:01,708
Aghju parlatu:

233
00:20:01,743 --> 00:20:05,660
"Sgiò marabout,
avemu un picculu prublema.

234
00:20:05,695 --> 00:20:09,368
"Questa donna hè incinta di ...

235
00:20:09,952 --> 00:20:11,542
u nostru primu figliolu. "

236
00:20:11,577 --> 00:20:14,743
"Allora hè megliu
S'ella ferma quì ... "

237
00:20:14,778 --> 00:20:18,368
È hà capitu...
a mancanza di...

238
00:20:20,035 --> 00:20:23,077
di sincronizazione di u mumentu.

239
00:20:23,112 --> 00:20:24,250
E bè...

240
00:20:24,285 --> 00:20:27,139
In fine, avemu parlatu tantu
chì hà pigliatu 1 kg di zuccheru

241
00:20:27,174 --> 00:20:29,993
è si n'andò, cusì felice,
comu s'ellu avia pigliatu Lúlia.

242
00:20:35,202 --> 00:20:38,785
U figliolu Juliano hè natu in Parigi
in u 1974.

243
00:20:39,410 --> 00:20:42,743
Ci hè u mo futuru cullega
è co-direttore.

244
00:20:43,910 --> 00:20:45,125
ghjovana mamma,

245
00:20:45,160 --> 00:20:47,785
L�lia hà cuntinuatu à sustene
Sebastião, pienu di brama.

246
00:20:48,410 --> 00:20:50,250
Inseme à i studii,
travagliatu

247
00:20:50,285 --> 00:20:52,993
è publicà u travagliu
di Sebastião induve pudia,

248
00:20:53,368 --> 00:20:55,993
riviste, ghjurnali è agenzie.

249
00:20:56,827 --> 00:20:59,514
Dopu uni pochi
publicazioni pertinenti,

250
00:20:59,549 --> 00:21:02,167
anu pigliatu curagiu
per principià

251
00:21:02,202 --> 00:21:05,618
u primu grande
propiu prughjettu fotograficu:

252
00:21:06,660 --> 00:21:09,910
"Altri America"

253
00:21:11,077 --> 00:21:14,368
Sebastian viaghjava
tuttu u Sudamerica.

254
00:21:15,660 --> 00:21:20,660
U picculu Julianu s'hè abituatu
cù e grande assenza di u babbu.

255
00:21:23,118 --> 00:21:24,618
ALTRE AMERICHE
1977-1984

256
00:21:27,618 --> 00:21:31,493
Da quandu avemu lasciatu u Brasile,
in u 1969,

257
00:21:31,528 --> 00:21:35,368
Mi mancassi assai
d'America Latina.

258
00:21:35,743 --> 00:21:38,125
Aghju fattu a decisione
viaghjà

259
00:21:38,160 --> 00:21:40,410
da i paesi vicini à u Brasil.

260
00:21:40,445 --> 00:21:44,243
Ecuador, Perù, Bolivia...

261
00:21:44,535 --> 00:21:49,410
È aghju sunniatu assai di riunioni
e muntagne di l'America Latina.

262
00:21:49,445 --> 00:21:50,868
L'Andi.

263
00:21:51,910 --> 00:21:56,952
À quellu tempu, ci era
profonda agitazione suciale

264
00:21:57,410 --> 00:21:59,910
di Teologia di a Liberazione.

265
00:22:01,118 --> 00:22:05,618
In stu viaghju aghju scontru in Ecuador
un ghjovanu prete

266
00:22:05,868 --> 00:22:07,542
chjamatu Gabicho.

267
00:22:07,577 --> 00:22:09,125
Eramu quasi a listessa età.

268
00:22:09,160 --> 00:22:11,952
Eru un ghjovanu fotografu,
è ellu, ghjovanu prete.

269
00:22:12,202 --> 00:22:14,750
Era quellu chì pigliava
a parolla di Diu

270
00:22:14,785 --> 00:22:18,243
è urganisò i paisani
in cooperative,

271
00:22:18,278 --> 00:22:20,493
sparghje a sulidarità.

272
00:22:20,827 --> 00:22:22,042
È cumu pussede

273
00:22:22,077 --> 00:22:24,847
tutta sta cumunità
a portata di dita,

274
00:22:24,882 --> 00:22:27,618
Puderaghju viaghjà
impressiunanti.

275
00:22:32,035 --> 00:22:35,889
Quì, eramu
più di 3000 metri di altezza.

276
00:22:35,924 --> 00:22:39,743
Calchì volta andemu sin'à 600,
700 metri in un ghjornu.

277
00:22:40,243 --> 00:22:44,202
Ma mi piaceva immensamente
a vita in stu paisaghju

278
00:22:44,410 --> 00:22:46,035
è in queste cumunità.

279
00:22:48,952 --> 00:22:50,583
Quessi sò i saraguros,

280
00:22:50,618 --> 00:22:53,292
un gruppu indigenu
da l'Equadoru miridiunali.

281
00:22:53,327 --> 00:22:58,243
assai cattolicu,
ma ancu grandi bevitori.

282
00:22:58,952 --> 00:23:02,077
Più di a mità di a cumunità,
u weekend,

283
00:23:02,112 --> 00:23:03,907
sia omi o donne,

284
00:23:03,942 --> 00:23:05,702
eranu completamente ubriachi.

285
00:23:08,577 --> 00:23:10,577
U paisanu à manca

286
00:23:11,202 --> 00:23:13,702
si chjamava Lupe, da Guadalupa.

287
00:23:14,035 --> 00:23:17,702
Lupe hè diventata una assai bona amica.

288
00:23:18,202 --> 00:23:21,160
À quellu tempu,
Aghju avutu i capelli longi,

289
00:23:21,195 --> 00:23:23,333
capelli chiari, assai longu.

290
00:23:23,368 --> 00:23:26,285
avia una longa barba,
rossu, ghjustu.

291
00:23:28,660 --> 00:23:31,167
Camminendu inseme attraversu e muntagne,

292
00:23:31,202 --> 00:23:34,785
Un ghjornu si avvicinò è disse :
"Eccu, Sebastianu,

293
00:23:34,820 --> 00:23:38,198
ti cunnoscu
Hè mandatu da u celu. "

294
00:23:38,233 --> 00:23:41,577
Perchè secondu una legenda
di i saraguros,

295
00:23:41,612 --> 00:23:45,250
i dii, à l'imaghjini di Cristu,

296
00:23:45,285 --> 00:23:48,806
vultò à a Terra
per vedeli, per osservàli

297
00:23:48,841 --> 00:23:52,292
è sceglite quelli chì meritanu o micca
vai à u celu.

298
00:23:52,327 --> 00:23:57,952
Camminendu sti camini,
m'hà dettu di a so vita.

299
00:23:59,743 --> 00:24:04,577
Eru sicuru d'esse qualcunu
vene quì à fighjulà

300
00:24:04,612 --> 00:24:08,452
è cuntà culà
s'elli si cumportanu.

301
00:24:12,118 --> 00:24:16,993
Ùn aghju mai scontru in a mo vita
un populu sanu chì vive

302
00:24:17,028 --> 00:24:20,618
in un altru ritmu di tempu cusì.

303
00:24:21,327 --> 00:24:26,993
Aghju avutu l'impressione ch'e aghju passatu
centu anni là

304
00:24:27,028 --> 00:24:29,285
perchè tuttu era cusì ... lento ...

305
00:24:29,910 --> 00:24:33,702
Era un altru modu di pensà,
un altru vitezza.

306
00:24:35,785 --> 00:24:38,535
Nantu à e so facce ci era fatalismu.

307
00:24:41,952 --> 00:24:44,743
Questu hè in u Statu di Oaxaca,
in Messicu.

308
00:24:45,077 --> 00:24:48,368
Hè un gruppu di paisani
cunnisciutu cum'è mischi.

309
00:24:50,327 --> 00:24:54,660
Tuttu hè medievale, l'aratu...
Tuttu ...

310
00:24:57,327 --> 00:25:00,077
Era l'America Latina profonda.

311
00:25:01,743 --> 00:25:04,368
Sò un populu di paese.

312
00:25:05,243 --> 00:25:07,410
A cosa più impurtante per elli

313
00:25:08,327 --> 00:25:09,542
era a musica.

314
00:25:09,577 --> 00:25:12,993
Anu amatu a musica.

315
00:25:13,910 --> 00:25:18,827
Ogni membru di a cumunità
chì sapia ghjucà qualcosa

316
00:25:19,577 --> 00:25:21,410
Ùn aghju micca bisognu di travaglià.

317
00:25:21,868 --> 00:25:23,910
Hà travagliatu cum'è musicista.

318
00:25:28,535 --> 00:25:31,327
Mi lascianu dorme quì,
uni pochi di ghjorni,

319
00:25:31,702 --> 00:25:35,375
in un magazzinu di cimentu,
assai friddu.

320
00:25:35,410 --> 00:25:39,493
Era una prova per vede
s'ellu vulia veramente stà.

321
00:25:40,118 --> 00:25:42,333
Cume aghju fattu, per un bellu pezzu,

322
00:25:42,368 --> 00:25:45,368
m'anu purtatu fora di culà è m'anu purtatu
per una casa è ...

323
00:25:45,403 --> 00:25:48,285
Aghju integratu più in a cumunità.

324
00:25:48,577 --> 00:25:49,952
Hè finitu per esse grande.

325
00:25:50,243 --> 00:25:51,458
Avemu divintatu amici

326
00:25:51,493 --> 00:25:53,702
è campava in armunia
cù a cumunità.

327
00:26:01,368 --> 00:26:05,243
Eccu u nordu di u Messicu,
sò i Tarahumaras.

328
00:26:05,952 --> 00:26:09,993
Sò grandi corridori,
Sò sprinters.

329
00:26:10,202 --> 00:26:11,952
A so caminata corre.

330
00:26:12,452 --> 00:26:15,285
Diu, era l'infernu chì li seguitava.

331
00:26:15,320 --> 00:26:18,243
Ùn caminavanu, volanu.

332
00:26:26,285 --> 00:26:27,708
Questu hè un Tarahumara.

333
00:26:27,743 --> 00:26:32,285
A to faccia hè ben marcata,
bè campatu.

334
00:26:35,035 --> 00:26:38,285
E belli capelli,
capelli fantastichi.

335
00:26:40,493 --> 00:26:43,667
Ci era quelli chì si avvicinavanu
da a camera

336
00:26:43,702 --> 00:26:47,868
dà l'impressione chì aghju avutu
un registratore di sonu.

337
00:26:48,868 --> 00:26:50,125
M'anu dettu cose

338
00:26:50,160 --> 00:26:53,327
cum'è aghju registratu
ciò ch'elli anu dettu.

339
00:26:58,452 --> 00:27:03,285
A forza di u ritrattu,
Hè solu chì in quella frazzioni di seconda

340
00:27:03,910 --> 00:27:07,931
avemu capitu un pocu di a vita
di a persona fotografiata.

341
00:27:07,966 --> 00:27:11,952
L'ochji contanu assai,
l'espressione ancu nantu à a faccia.

342
00:27:14,077 --> 00:27:17,660
Quandu pigliate un ritrattu
Ùn hè micca solu voi chì pigliate a foto,

343
00:27:17,695 --> 00:27:20,077
a persona vi prupone a foto.

344
00:27:24,535 --> 00:27:27,243
Stu viaghju era cusì impurtante
per mè.

345
00:27:29,118 --> 00:27:32,743
Torna, dopu à anni
senza pudè mette u pede in u mo paese

346
00:27:32,778 --> 00:27:34,160
è pudè esse quì.

347
00:27:34,577 --> 00:27:35,792
In essenza era u listessu.

348
00:27:35,827 --> 00:27:37,993
Era u mo cuntinente,
simu cusì vicinu.

349
00:27:41,118 --> 00:27:44,910
"Altre America" significava
8 anni di travagliu di Sebastião.

350
00:27:46,368 --> 00:27:48,743
In questi viaghji
à u core di l'America Latina,

351
00:27:48,778 --> 00:27:51,702
hè sparitu
per longu periodi di tempu.

352
00:27:53,035 --> 00:27:55,952
Ghjulianu hè cresciutu,
avè un babbu assente.

353
00:27:57,160 --> 00:27:59,743
I genitori puderanu mandà
è riceve lettere, almenu.

354
00:28:00,285 --> 00:28:03,827
À quellu tempu ùn ci era micca
cumunicazione satellitare.

355
00:28:05,202 --> 00:28:07,306
Ogni volta ch'ellu tornò
per vede a famiglia

356
00:28:07,341 --> 00:28:09,625
è edità e foto
inseme à Lìlia,

357
00:28:09,660 --> 00:28:11,910
in l'ochji di u figliolu,
Sebastianu hè apparsu

358
00:28:11,945 --> 00:28:13,583
cum'è u grande avventuriero.

359
00:28:13,618 --> 00:28:17,077
Un super eroe,
assai più cà u fotografu.

360
00:28:18,243 --> 00:28:19,577
È... Tagliate !

361
00:28:20,118 --> 00:28:21,292
Tagliate à mè.

362
00:28:21,327 --> 00:28:23,743
Eccu, 30 anni dopu,

363
00:28:24,202 --> 00:28:26,910
quandu aghju viaghjatu cù u mo babbu
per a prima volta.

364
00:28:28,202 --> 00:28:29,833
Eramu in Wrangel,

365
00:28:29,868 --> 00:28:32,368
un'isula deserta,
in l'Oceanu Articu.

366
00:28:32,993 --> 00:28:34,833
Sebastião vulia fotografà

367
00:28:34,868 --> 00:28:37,660
l'ultima grande riunione
di morse

368
00:28:38,952 --> 00:28:43,118
è vulia sapè
comu era u mo veru babbu.

369
00:28:45,993 --> 00:28:47,243
Duranti stu viaghju,

370
00:28:47,577 --> 00:28:50,327
infine,
Passaraghju cù u fotografu

371
00:28:50,702 --> 00:28:52,202
è cù l'avventuriero.

372
00:30:13,493 --> 00:30:15,000
Maledetto orso !

373
00:30:15,035 --> 00:30:16,583
Semu a so preda.

374
00:30:16,618 --> 00:30:20,410
<i> Incredibile ! L'orsu
spaventati tutti in l'acqua.</i>

375
00:30:57,743 --> 00:30:59,368
<i>Cosa pensate?</i>

376
00:31:00,160 --> 00:31:02,035
<i>A chì pensate, babbu ?</i>

377
00:31:02,285 --> 00:31:03,792
Pensu chì ùn sò micca.

378
00:31:03,827 --> 00:31:06,285
Serà cumplicatu
per fà sta storia.

379
00:31:09,493 --> 00:31:10,743
S'ellu hè u bonu ...?

380
00:31:25,035 --> 00:31:28,118
<i>�... Ci hè una differenza
chì l'orsu hè vicinu.</i>

381
00:31:28,493 --> 00:31:31,618
<i> Pudete fà un orsu.
Ritratti di un orsu, vicinu.</i>

382
00:31:31,743 --> 00:31:34,118
<i>Ma quandu u ritrattu ùn hè micca bè,</i>

383
00:31:34,410 --> 00:31:35,833
<i>Avete un documentu bear,</i>

384
00:31:35,868 --> 00:31:38,160
<i> ma ùn avete micca
nisuna foto di l'orsu.</i>

385
00:31:38,952 --> 00:31:40,952
Quì u locu ùn hè micca bonu.

386
00:31:41,785 --> 00:31:44,292
Ùn ci hè nunda daretu.
Ùn ci hè nunda per quessa,

387
00:31:44,327 --> 00:31:47,952
Ùn sò micca ... di cumpone a foto,
per aiutà cù a pittura.

388
00:31:52,785 --> 00:31:55,035
<i> Ùn ci hè micca azzione !
Ùn ci hè nunda.</i>

389
00:35:21,452 --> 00:35:22,743
Impressionante !

390
00:35:23,035 --> 00:35:26,160
Aghju vistu un tempu in u lente,
Aghju vistu solu i denti esce.

391
00:35:26,195 --> 00:35:28,160
Ùn avete micca capitu
a foto di a testa.

392
00:35:28,195 --> 00:35:29,917
Impressionante, nò?

393
00:35:29,952 --> 00:35:32,160
Dava l'impressione d'esse
in l'infernu di Dante,

394
00:35:32,195 --> 00:35:34,386
Solu i denti chì mostranu

395
00:35:34,421 --> 00:35:36,577
cù quelle forme.
Incredibile!

396
00:36:50,785 --> 00:36:53,701
U mo fratellu ùn saria mai
capaci di andà à a scola.

397
00:36:53,736 --> 00:36:56,618
Ùn aghju mai amparà à leghje
o scrive cum'è mè.

398
00:36:57,410 --> 00:36:59,618
Rodrigo seria
isolatu in un mondu

399
00:36:59,653 --> 00:37:01,827
di quale mai
noi sparteremu.

400
00:37:01,862 --> 00:37:03,785
Era assai difficiule per i mo genitori.

401
00:37:05,285 --> 00:37:09,035
Ma dopu qualcosa hè accadutu
chì hà cambiatu tuttu.

402
00:37:09,618 --> 00:37:11,077
Grazie à u so amore,

403
00:37:11,118 --> 00:37:13,702
Rodrigo hà sviluppatu
una lingua propria.

404
00:37:13,743 --> 00:37:14,917
Pianu pianu,

405
00:37:14,952 --> 00:37:17,327
pocu à pocu
imparemu à decifrare

406
00:37:17,362 --> 00:37:19,573
u so alfabetu emotivu,

407
00:37:19,608 --> 00:37:21,785
cumunicà senza parolle.

408
00:37:23,160 --> 00:37:26,910
Pocu dopu, a mo mamma,
u mo fratellu è aghju pigliatu

409
00:37:26,945 --> 00:37:28,368
un aviò per u Brasile.

410
00:37:29,202 --> 00:37:31,868
A dittatura era crollata.
Aviu 5 anni.

411
00:37:31,903 --> 00:37:34,535
Ùn aghju micca capitu
l'impurtanza di stu viaghju.

412
00:37:35,785 --> 00:37:38,910
À un mumentu datu,
un omu hà apertu u persianu

413
00:37:38,952 --> 00:37:42,160
è a luce di u ghjornu
inundatu l'aviò.

414
00:37:43,660 --> 00:37:46,535
A so voce risonò in a cabina:

415
00:37:46,570 --> 00:37:49,410
"Volemu sopra u Brasile!"

416
00:37:51,785 --> 00:37:54,160
A mo mamma si precipitò
per apre u so è fighjulà.

417
00:37:54,195 --> 00:37:55,702
Ma era zitta.

418
00:37:56,910 --> 00:37:59,285
Ci era tantu tempu
ch'ella ùn hà vistu u so paese.

419
00:37:59,320 --> 00:38:01,327
Era un mumentu di tanta gioia,

420
00:38:01,743 --> 00:38:05,493
ma quand'ella si vultò versu mè...
ella pienghje.

421
00:38:06,493 --> 00:38:07,667
In quantu à u mo babbu,

422
00:38:07,702 --> 00:38:11,910
era in Guyana francese
è ci scontra più tardi.

423
00:38:12,410 --> 00:38:15,743
Era u 31 di dicembre
è aghju vultatu in Brasile.

424
00:38:15,778 --> 00:38:19,077
Era fantasticu
pudendu vultà in a mo patria,

425
00:38:19,702 --> 00:38:22,660
dopu à 10 anni è mezu di distanza.

426
00:38:23,618 --> 00:38:24,833
Era paura.

427
00:38:24,868 --> 00:38:27,827
Lilia ùn hà micca ricunnisciutu
a Vittoria ch'ellu avia lasciatu.

428
00:38:28,618 --> 00:38:32,243
L'urbanizazione di Vitória avia cambiatu.
Tuttu era cambiatu.

429
00:38:33,327 --> 00:38:35,577
U mo quartieru avia cambiatu assai.

430
00:38:36,202 --> 00:38:37,542
Aghju trovu i mo genitori di novu.

431
00:38:37,577 --> 00:38:40,910
Quandu l'aghju lasciatu
eranu sempre ghjovani è forti.

432
00:38:41,202 --> 00:38:43,660
Quandu sò vultatu,
I trovu anziani.

433
00:38:43,695 --> 00:38:45,493
U mo babbu, digià assai vechju.

434
00:38:46,327 --> 00:38:47,542
In questu mumentu vulia

435
00:38:47,577 --> 00:38:51,035
vede u Brasile più in fondu.

436
00:38:51,868 --> 00:38:53,910
A mo surella m'hà prestatu una vittura

437
00:38:54,827 --> 00:38:58,285
è hà viaghjatu per 6 mesi
in u nord-est di u Brasile.

438
00:38:58,320 --> 00:39:00,990
Ùn cunnosci micca u nordeste,

439
00:39:01,025 --> 00:39:03,660
ma avia sempre sunniatu di scuntrà.

440
00:39:15,118 --> 00:39:17,410
Brasile
1981-1983

441
00:39:25,452 --> 00:39:28,160
Aghju trovu queste persone
andemu à fà un funerale.

442
00:39:28,827 --> 00:39:32,910
Aghju lasciatu a vittura à u latu di a strada
è li seguita.

443
00:39:35,035 --> 00:39:37,785
A mortalità infantile
era assai altu

444
00:39:37,820 --> 00:39:39,577
in u nordeste di u Brasile.

445
00:39:40,077 --> 00:39:42,368
Quessi sò i zitelli chì sò morti
prima di u battèsimu.

446
00:39:45,327 --> 00:39:48,493
A ghjente crede chì quandu
ùn sò micca battezzati...

447
00:39:49,160 --> 00:39:52,327
ùn anu micca dirittu à u paradisu.

448
00:39:52,743 --> 00:39:57,077
Staranu in a regione intermedia,
chjamatu "limbu".

449
00:39:58,535 --> 00:40:01,118
Se un zitellu mori
cù l'ochji chjusi

450
00:40:01,153 --> 00:40:02,993
perchè era battezata
da u divinu.

451
00:40:03,028 --> 00:40:04,583
Se l'ochji eranu aperti...

452
00:40:04,618 --> 00:40:08,639
sò lasciati cusì
cusì ch'elli ponu truvà u modu.

453
00:40:08,674 --> 00:40:12,660
Altrimenti,
andaranu per l'eternità.

454
00:40:20,660 --> 00:40:24,868
À quellu tempu, i coffins eranu
affittu da a chjesa.

455
00:40:24,903 --> 00:40:27,327
Era assai più prezzu per affittà.

456
00:40:27,910 --> 00:40:31,160
U listessu coffinu pò esse usatu
decine di volte.

457
00:40:37,577 --> 00:40:40,535
Quì, si pò vede bè
u serviziu di affittu di coffin.

458
00:40:44,327 --> 00:40:46,292
Iè, sò scarpi, di sicuru.

459
00:40:46,327 --> 00:40:50,660
Tuttu era vindutu: scarpi,
bare, banane, verdura...

460
00:40:50,952 --> 00:40:53,577
popsicles, tuttu.

461
00:40:54,452 --> 00:40:56,083
Hè una parte di u mondu induve ...

462
00:40:56,118 --> 00:40:59,910
a morte è a vita sò assai,
assai vicinu.

463
00:41:03,243 --> 00:41:07,292
Eccu, un gruppu dicendu preghiere

464
00:41:07,327 --> 00:41:10,243
è ancu u travagliu puliticu
à u listessu tempu.

465
00:41:11,660 --> 00:41:14,410
Avemu avutu in Brasile
è cuntinuemu à avè...

466
00:41:14,445 --> 00:41:17,160
un grande muvimentu
di i paisani senza terra.

467
00:41:18,285 --> 00:41:22,660
A maiò parte di i muvimenti
di i senza terra anu a so origine quì.

468
00:41:23,452 --> 00:41:25,743
Sò nati quì,
in u nordeste di u Brasile.

469
00:41:32,452 --> 00:41:33,702
Sò persone...

470
00:41:33,993 --> 00:41:36,410
di una forza ... morale,

471
00:41:36,445 --> 00:41:38,792
una forza fisica ...

472
00:41:38,827 --> 00:41:43,702
Ancu s'elli sò fragili...
a causa di a mancanza di manghjà.

473
00:41:44,368 --> 00:41:48,160
Fighjate à l'aridità di a regione.
Hè assai aridu.

474
00:41:48,868 --> 00:41:52,785
Hè propiu... ci hè una parte
di u Sahel in Brasile.

475
00:41:55,702 --> 00:41:57,542
È quì, in strada...

476
00:41:57,577 --> 00:42:00,702
a ghjente parte
per ùn vultà mai.

477
00:42:00,993 --> 00:42:03,875
Calchì volta a terra ferma
cusì seccu, cusì difficiule...

478
00:42:03,910 --> 00:42:06,743
chì a ghjente emigra
à nulla è da quì à u sudu.

479
00:42:06,778 --> 00:42:09,660
È u locu finisci.
Abandunanu a terra.

480
00:42:30,035 --> 00:42:35,785
Famiglia Famiglia Salgado
Minas Gerais, Brasile

481
00:45:01,452 --> 00:45:06,577
Da quandu sò ghjuntu in Brasile,
I terreni di u mio missiavu sò cusì.

482
00:45:07,118 --> 00:45:09,035
Asciuttu è aridu.

483
00:45:09,493 --> 00:45:12,055
Quandu Sebastião vultò
à a splutazioni,

484
00:45:12,090 --> 00:45:14,618
dopu à viaghjà
attraversu u nord-est di u Brasile,

485
00:45:14,910 --> 00:45:18,118
u locu ùn era più u paradisu
ch'ellu avia cunnisciutu in a so ghjuventù.

486
00:45:18,577 --> 00:45:21,618
Ma avia
qualcos'altro in mente.

487
00:45:22,035 --> 00:45:24,618
A sofferenza ch'ellu avia assistitu

488
00:45:24,653 --> 00:45:25,827
l'avia trasfurmatu.

489
00:45:26,618 --> 00:45:29,327
U vostru rolu di fotografu
avia acquistatu un novu significatu.

490
00:45:30,368 --> 00:45:33,368
Capemu l'urgenza
chì u furzò à viaghjà.

491
00:45:35,285 --> 00:45:38,535
Li mancava assai,
ma hà capitu.

492
00:45:47,785 --> 00:45:50,452
SAHEL, L'OMU IN AGUNA
1984-1986

493
00:45:50,487 --> 00:45:52,208
Per u vostru prossimu prughjettu,

494
00:45:52,243 --> 00:45:54,583
chì u purteria à u Sahel,
in Africa,

495
00:45:54,618 --> 00:45:57,035
Sebastião s'hè unitu
à "Medici senza frontiere".

496
00:45:57,070 --> 00:45:58,285
Etiopia, 1984

497
00:46:03,577 --> 00:46:06,577
Aghju travagliatu in Etiopia in 1984.

498
00:46:07,535 --> 00:46:12,077
È dopu aghju cuntinuatu
in tuttu u Sahel, 1985, 1986...

499
00:46:12,368 --> 00:46:16,327
In totale, aghju passatu quasi 2 anni
seguita in sta regione,

500
00:46:16,362 --> 00:46:19,368
fà un rapportu
circa a fame.

501
00:46:22,618 --> 00:46:24,542
Ci era un campu di rifuggiati,

502
00:46:24,577 --> 00:46:27,743
u più grande di a storia
di l'umanità, finu à allora.

503
00:46:28,035 --> 00:46:30,958
Aviu avutu una voglia pazza
per vede quelli ritratti.

504
00:46:30,993 --> 00:46:34,952
Per dimustrà chì ci era
una grande parte di l'umanità

505
00:46:34,987 --> 00:46:37,910
campà un grande martiriu.

506
00:46:38,327 --> 00:46:41,952
È nascendu da un prublema
spartera

507
00:46:42,202 --> 00:46:45,577
è micca da una catastrofa naturale.

508
00:46:48,285 --> 00:46:50,833
Era una regione copta.

509
00:46:50,868 --> 00:46:54,910
A ghjente di u nordu di l'Etiopia
sò forti cristiani,

510
00:46:54,945 --> 00:46:57,285
di enorme umiltà.

511
00:46:57,577 --> 00:47:00,202
Incapace, ancu cù a
zitellu per more,

512
00:47:00,237 --> 00:47:02,910
imponà si à qualchissia.

513
00:47:03,035 --> 00:47:04,868
Preferiscenu aspittà.

514
00:47:11,410 --> 00:47:13,577
Fighjate à a so cundizione,
in stu campu.

515
00:47:15,910 --> 00:47:19,035
In questa situazione, nimu
dura assai tempu.

516
00:47:19,452 --> 00:47:22,952
Si dice chì in un tali campu
a fame hà tombu X persone

517
00:47:23,493 --> 00:47:26,514
per via di a fatigue fisica.

518
00:47:26,549 --> 00:47:29,535
Ma sò e malatie chì uccidenu.

519
00:47:31,577 --> 00:47:35,708
Quandu avete colera,
ci disidratemu cusì rapidamente

520
00:47:35,743 --> 00:47:40,118
chì si perde sin'à 12 litri
di liquidu per ghjornu cù diarrea.

521
00:47:40,743 --> 00:47:42,910
Si mori in dui o trè ghjorni.

522
00:47:47,702 --> 00:47:49,785
Faces cusì ghjovani

523
00:47:50,785 --> 00:47:54,577
è cusì vechju
da u soffrenu.

524
00:47:54,952 --> 00:47:57,993
S'è tù fighjate bè à a so faccia
Viderete chì ùn hè micca vechja.

525
00:47:58,028 --> 00:48:01,035
Chì li dà quellu sguardu ?
Sò l'ochji vioti.

526
00:48:01,070 --> 00:48:05,118
Guarda quant'ella hè ghjovana.
Vede u so zitellu,

527
00:48:05,618 --> 00:48:07,493
è u so maritu.

528
00:48:11,952 --> 00:48:15,368
A maiò parte di i morti
Era di notte, per via di u fretu.

529
00:48:18,785 --> 00:48:22,577
quì, mori,
Hè cum'è a vita di ogni ghjornu.

530
00:48:22,612 --> 00:48:24,952
A ghjente si abitua
cù a morte.

531
00:48:26,827 --> 00:48:29,910
Un maritu chì lava a so moglia
per intarrarla.

532
00:48:32,952 --> 00:48:37,160
Porta vestiti di muntagna
fatta cù pelle di capra.

533
00:48:40,868 --> 00:48:42,660
Era una altra donna assai ghjovana.

534
00:48:48,160 --> 00:48:50,292
Sicondu a tradizione copta,

535
00:48:50,327 --> 00:48:54,202
u corpu deve esse puliti
per u scontru cù Diu.

536
00:48:54,237 --> 00:48:56,785
Deve esse lavatu cumpletamente,
ancu se...

537
00:48:58,410 --> 00:49:00,243
l'acqua hè scarsa.

538
00:49:03,910 --> 00:49:07,618
Ogni persona chì mori
Hè un pezzu di mondu chì mori.

539
00:49:16,368 --> 00:49:18,827
Un babbu prepara u so figliolu
per sepultura,

540
00:49:18,862 --> 00:49:21,368
Dì l'ultimu addiu à ellu.

541
00:49:24,493 --> 00:49:26,993
Di solitu hè a famiglia
chì prepara i so morti.

542
00:49:34,993 --> 00:49:38,139
È sapemu chì u guvernu
trattene l'alimentu

543
00:49:38,174 --> 00:49:41,285
è ùn li lasciava ghjunghje
à a pupulazione,

544
00:49:41,618 --> 00:49:44,208
cumu hè accadutu quì,

545
00:49:44,243 --> 00:49:46,827
in stu campu à nordu di l'Etiopia.

546
00:49:47,202 --> 00:49:51,452
Una disonestà pulitica
brutale.

547
00:50:02,785 --> 00:50:05,493
REGIONE TIGRAY
ETIPHIA, 1984

548
00:50:06,160 --> 00:50:10,243
Aghju vultatu in Etiopia
à a fine di u 1984.

549
00:50:10,577 --> 00:50:15,077
I guerrilli s'eranu capitu
chì u guvernu pigghiava a regione

550
00:50:15,112 --> 00:50:18,202
è cuminciò à caccià a ghjente
à u Sudan.

551
00:50:18,743 --> 00:50:21,827
Sò partuti
da tutta a regione Tigray.

552
00:50:25,410 --> 00:50:27,875
Ci hè statu un attaccu
di 2 elicotteri.

553
00:50:27,910 --> 00:50:31,577
Mi-24 sò elicotteri
cumbattimentu assai veloce

554
00:50:31,612 --> 00:50:34,118
è sparanu a ghjente
cù mitragliatrici.

555
00:50:35,452 --> 00:50:37,827
Aghju pigliatu una foto è corse.

556
00:50:41,577 --> 00:50:43,833
Parechje donne incinte
camminendu

557
00:50:43,868 --> 00:50:49,368
cù a speranza chì à l'arrivu,
truvà cibo, acqua...

558
00:50:49,403 --> 00:50:52,077
Infine, a terra prumessa.

559
00:50:55,952 --> 00:50:58,243
Deve esse passatu quì

560
00:50:59,243 --> 00:51:01,327
almenu altri 2 mesi.

561
00:51:01,702 --> 00:51:04,035
È quandu sò ghjuntu in Sudan ...

562
00:51:04,285 --> 00:51:07,368
Aghju vistu assai di sti persone
travagliendu.

563
00:51:11,452 --> 00:51:13,833
Stu omu hè vinutu da Etiopia.

564
00:51:13,868 --> 00:51:17,202
U vostru cammellu deve esse statu à u so limitu
o mortu,

565
00:51:17,237 --> 00:51:19,500
Ma ellu insistia, insistia...

566
00:51:19,535 --> 00:51:22,702
Quandu hà ghjuntu à i medichi
u zitellu era mortu.

567
00:51:24,827 --> 00:51:26,535
Dopu avè caminatu tantu.

568
00:51:34,660 --> 00:51:37,785
Stu campu MSF
era smontatu.

569
00:51:38,077 --> 00:51:40,493
L'acqua hè primordiale
in questi campi

570
00:51:40,528 --> 00:51:42,875
è era diventatu
un gran prublema.

571
00:51:42,910 --> 00:51:46,118
Allora era necessariu di trasfurmà,
u più prestu pussibule.

572
00:51:50,285 --> 00:51:54,077
Eranu accucciati
in camion di l'ONU

573
00:51:54,368 --> 00:51:57,660
da piglià
à un novu campu

574
00:51:57,910 --> 00:52:00,993
cun bona terra,
assai fertili,

575
00:52:01,285 --> 00:52:03,660
nantu à a riva di u Nilu Blu.

576
00:52:04,577 --> 00:52:08,577
Aghju viaghjatu da 300 à 400 km
in sti camioni.

577
00:52:12,202 --> 00:52:14,417
Dui amichi
in u spinu di u camion.

578
00:52:14,452 --> 00:52:18,306
Cuntinuvanu cum'è s'ellu era
ogni dumenica dopu meziornu...

579
00:52:18,341 --> 00:52:22,160
pusatu sottu à un arbre,
cuntà storie.

580
00:52:25,702 --> 00:52:28,222
Ci era assai acqua.
Hè nantu à a riva di u Nilu.

581
00:52:28,257 --> 00:52:30,743
Ma era quì
chì a ghjente hè morta

582
00:52:30,993 --> 00:52:32,285
perchè...

583
00:52:32,827 --> 00:52:34,327
ùn ci era nunda da manghjà.

584
00:52:34,868 --> 00:52:37,785
Anu ghjunti à u so martiriu finali.

585
00:52:41,368 --> 00:52:45,535
Si scurdavanu o ùn pudianu micca
portanu cibo à i rifuggiati.

586
00:52:45,570 --> 00:52:48,292
Ci hè stata disurganizazione
cù l'alimentazione.

587
00:52:48,327 --> 00:52:50,535
Quelli chì anu dettu ch'elli piglianu,
"Iè, iè, iè..."

588
00:52:50,577 --> 00:52:52,535
Quandu sò ghjunti, ùn anu purtatu nunda.

589
00:52:56,452 --> 00:52:57,702
MALI, 1985

590
00:53:04,493 --> 00:53:06,035
Aghju finitu in Mali.

591
00:53:07,577 --> 00:53:09,952
Ci era ancu una grande siccità.

592
00:53:11,868 --> 00:53:14,702
A pelle di a ghjente era
cum'è a cortezza d'arburu.

593
00:53:15,452 --> 00:53:18,618
arburi chì soffrenu
cù tempeste di sabbia,

594
00:53:19,202 --> 00:53:22,160
seguita da tempeste di sabbia.

595
00:53:32,202 --> 00:53:33,827
C'eranu solu donne è zitelli.

596
00:53:34,118 --> 00:53:36,542
L'omi eranu andati à travaglià
in Libia

597
00:53:36,577 --> 00:53:40,743
o finu à a Costa d'Avorio
cerca di travagliu,

598
00:53:40,778 --> 00:53:43,452
o emigratu
cù a prumessa di vultà

599
00:53:43,487 --> 00:53:45,344
è portanu cibo à a famiglia.

600
00:53:45,379 --> 00:53:47,202
Ma pochi sò tornati.

601
00:53:57,827 --> 00:53:59,708
Ùn eranu micca senza guarda,

602
00:53:59,743 --> 00:54:02,764
perchè MSF avia fattu
un travagliu enormu.

603
00:54:02,799 --> 00:54:05,785
Avia purtatu grandi risorse
Hè a regione.

604
00:54:08,452 --> 00:54:11,868
Questu hè u mo amicu Luke,
un duttore belga.

605
00:54:12,493 --> 00:54:17,285
Hè misurà è pesa
u zitellu.

606
00:54:19,285 --> 00:54:20,792
Questi figlioli dopu à 15, 20 ghjorni

607
00:54:20,827 --> 00:54:23,222
eranu irricunnoscibili,
ritruvà a so salute.

608
00:54:23,257 --> 00:54:25,583
Un pocu marcatu
per u restu di a vostra vita ...

609
00:54:25,618 --> 00:54:29,952
per mancanza di nutrienti
durante a crescita.

610
00:54:35,035 --> 00:54:36,660
Stu zitellu era solu.

611
00:54:37,327 --> 00:54:40,410
L'hà purtatu in manu
una piccula chitarra.

612
00:54:40,452 --> 00:54:43,952
Portava stracci da una cammisa

613
00:54:44,285 --> 00:54:45,952
è ùn avia micca pantaloni,
nè nunda altru.

614
00:54:47,243 --> 00:54:51,077
Ma nota quanta determinazione
in a vostra postura.

615
00:54:51,112 --> 00:54:54,333
Hè qualchissia chì sapia induve andà.

616
00:54:54,368 --> 00:54:58,868
In cerca di altri gruppi,
di un paese

617
00:54:59,660 --> 00:55:00,875
cù u to cane.

618
00:55:00,910 --> 00:55:03,743
Un omu di 8, 9 anni.

619
00:55:11,618 --> 00:55:13,785
Sebastião hè statu attaccatu

620
00:55:13,820 --> 00:55:15,952
À a ghjente di a regione Sahel.

621
00:55:16,535 --> 00:55:19,118
Ci vultò innumerevoli volte.

622
00:55:20,577 --> 00:55:23,410
ritratti di ellu,
u libru è a mostra,

623
00:55:23,445 --> 00:55:24,917
urganizata da L�lia,

624
00:55:24,952 --> 00:55:27,618
hà purtatu à l'opinione publica
à dumandà sè stessu

625
00:55:27,653 --> 00:55:30,285
nantu à e vere cause
di sta catastrofa.

626
00:55:33,785 --> 00:55:37,889
Sebastian hà cambiatu dopu
à un tema, à quale hà dedicatu

627
00:55:37,924 --> 00:55:41,993
altri 6 anni è innumerevoli viaghji
à quasi 30 paesi.

628
00:55:42,452 --> 00:55:44,208
LAVARIATORI
1986-1991

629
00:55:44,243 --> 00:55:48,035
U 3u grande libru di foto
- cuncepitu cù L�lia.

630
00:55:49,493 --> 00:55:52,868
Mi vulia rende
una spezia di tributu

631
00:55:53,410 --> 00:55:57,160
à tutti l'omi è donne
chì hà custruitu u nostru mondu.

632
00:55:58,077 --> 00:56:00,160
L'archeologia di l'età industriale.

633
00:56:02,743 --> 00:56:05,618
Sebasti�o è L�lia anu studiatu
in prufundità

634
00:56:05,653 --> 00:56:08,493
è meticulosamente preparatu
u prugettu.

635
00:56:08,993 --> 00:56:12,660
È dopu Sebastião hà viaghjatu
attraversu i 4 anguli di u mondu.

636
00:56:12,695 --> 00:56:16,156
Fotografati i travagliadori di metalli
in l'Unioni Suviètica.

637
00:56:16,191 --> 00:56:19,904
Viveva cù i battelli di navi
in Bangladesh.

638
00:56:19,939 --> 00:56:23,618
Ella navigava cù i piscadori
di Galizia e Sicilia.

639
00:56:23,660 --> 00:56:26,681
Dimustratu a pruduzzione di vitture
in Calcutta.

640
00:56:26,716 --> 00:56:29,646
Osservatu i agricultori di tè
in Rwanda,

641
00:56:29,681 --> 00:56:32,577
paese ch'e aghju digià visitatu
cum'è ecunomista.

642
00:56:32,612 --> 00:56:34,167
Sta volta, a so missione era diversa.

643
00:56:34,202 --> 00:56:36,743
A so perspettiva era cambiata,
ma era sempre guidatu...

644
00:56:36,778 --> 00:56:40,327
per a stessa empatia
cù a cundizione umana.

645
00:56:40,785 --> 00:56:43,535
In ogni capitulu
da "Lavoratori"...

646
00:56:43,570 --> 00:56:45,958
Sebastianu immersi
prufonda

647
00:56:45,993 --> 00:56:49,035
in ogni campu specificu
di a fabricazione.

648
00:56:49,410 --> 00:56:50,958
Cum'è e settimane chì passanu

649
00:56:50,993 --> 00:56:53,660
cù i minatori
da Serra Pelada.

650
00:56:54,618 --> 00:56:58,014
In u 1991, à a fine
di a 1ª Guerra di u Golfu ...

651
00:56:58,049 --> 00:57:01,375
Ti ricordi ? e truppe irachene
si sò ritirati

652
00:57:01,410 --> 00:57:05,077
è Saddam Hussein hà fattu u focu
centinaie di pozzi di petroliu.

653
00:57:05,112 --> 00:57:07,636
Un esercitu di pompieri
da tuttu u mondu

654
00:57:07,671 --> 00:57:10,160
ghjunghje à i campi petroliferi
in fiamme.

655
00:57:10,195 --> 00:57:12,000
Sebastião si forzò
per andà ancu,

656
00:57:12,035 --> 00:57:17,243
animatu da a curiosità
per sta professione splusiva.

657
00:57:19,243 --> 00:57:22,035
KUWAIT, 1991

658
00:57:26,118 --> 00:57:29,118
Quandu si vede i primi imagine
in TV...

659
00:57:30,035 --> 00:57:32,493
ghjunse a brama di fà
stu rapportu.

660
00:57:34,618 --> 00:57:37,743
Era cum'è travaglià
in un grande teatru.

661
00:57:38,410 --> 00:57:40,452
500 pozzi ardenti cù u focu.

662
00:57:40,952 --> 00:57:44,035
Un scenariu à grande scala,
a dimensione di u pianeta.

663
00:57:45,535 --> 00:57:48,160
Nunda ci cuntrullava,
puderemu andà induve vulemu.

664
00:57:50,868 --> 00:57:54,910
Ci era emissioni
di densu fumu di petroliu.

665
00:57:55,452 --> 00:57:59,952
U fumu cusì impenetrable
chì u sole ùn passava micca.

666
00:58:00,577 --> 00:58:01,993
Ci eranu ghjorni...

667
00:58:02,827 --> 00:58:06,868
chì era notte
per 24 ore di fila.

668
00:58:13,077 --> 00:58:14,577
Dopu chì u focu s'hè spentu,

669
00:58:14,993 --> 00:58:17,535
a terra ferma sempre assai,
ma assai calda.

670
00:58:17,952 --> 00:58:21,160
Era necessariu di scaccià assai acqua
per rinfriscà.

671
00:58:21,195 --> 00:58:24,368
Altrimenti, a temperatura
era abbastanza altu

672
00:58:24,403 --> 00:58:26,285
per accende l'oliu
di novu.

673
00:58:27,618 --> 00:58:29,208
Eppuru, qualchì volta,

674
00:58:29,243 --> 00:58:32,493
ci sò stati splusioni
chì parevanu cannoni.

675
00:58:34,618 --> 00:58:36,500
U rumore era assordante.

676
00:58:36,535 --> 00:58:39,535
Era cum'è travaglià
vicinu à a turbina di un aviò.

677
00:58:41,243 --> 00:58:43,035
Oghje sò un pocu sorda.

678
00:58:43,702 --> 00:58:45,535
A mo surdità hà cuminciatu quì.

679
00:59:01,910 --> 00:59:03,083
Sò Canadiani.

680
00:59:03,118 --> 00:59:05,577
Da u dipartimentu di u focu
da Calgary.

681
00:59:07,202 --> 00:59:09,743
Avianu purtatu
una bella camioneta rossa

682
00:59:09,778 --> 00:59:11,323
è seguita una regula.

683
00:59:11,358 --> 00:59:12,833
Dopu avè luttatu cù u focu,

684
00:59:12,868 --> 00:59:16,208
lavatu u camion
ogni notte.

685
00:59:16,243 --> 00:59:19,618
È a matina, u camion era
novu coperto in oliu.

686
00:59:25,243 --> 00:59:27,243
Un travagliu infernu !

687
00:59:30,077 --> 00:59:33,577
Aghju rinviatu a mo partenza
almenu 2 o 3 volte,

688
00:59:33,910 --> 00:59:35,827
Ma u tempu hè finalmente ghjuntu.

689
00:59:36,118 --> 00:59:39,167
Tuttavia...
Era un dulore in u core

690
00:59:39,202 --> 00:59:43,077
abbandunà
Un spettaculu cusì gigante.

691
00:59:44,618 --> 00:59:46,458
Andemu in quella direzzione,

692
00:59:46,493 --> 00:59:49,035
è assai vicinu à a fine...

693
00:59:49,368 --> 00:59:52,097
passemu
di un longu muru...

694
00:59:52,132 --> 00:59:54,827
In quellu ghjornu,
ci era un ghjurnalistu quì

695
00:59:54,862 --> 00:59:56,535
da u New York Times.

696
00:59:57,202 --> 01:00:01,368
Cum'è questu era a terra di nimu,
a guerra avia distruttu tuttu,

697
01:00:01,743 --> 01:00:03,452
avemu ruttu u cancellu.

698
01:00:03,487 --> 01:00:04,993
Mentre entremu,

699
01:00:05,868 --> 01:00:08,243
avemu trovu un tipu di...

700
01:00:08,493 --> 01:00:09,785
paradisu...

701
01:00:10,118 --> 01:00:11,868
turnatu in infernu !

702
01:00:12,410 --> 01:00:16,368
Era una spezia di giardinu
di a famiglia reale di Kuwaiti.

703
01:00:17,660 --> 01:00:20,458
Cù cavalli purosangue

704
01:00:20,493 --> 01:00:24,410
chi era impazzitu,
disperatamente pazzo.

705
01:00:25,327 --> 01:00:28,868
L'animali sò i primi
scappà una catastrofa

706
01:00:28,903 --> 01:00:31,410
quandu sò liberi di scappà.

707
01:00:31,702 --> 01:00:33,660
Ma sò stati intrappulati quì.

708
01:00:34,743 --> 01:00:37,702
Avemu trovu uccelli dentru
perchè era un oasi.

709
01:00:37,737 --> 01:00:39,535
Tuttu era assai bè irrigatu.

710
01:00:40,577 --> 01:00:45,160
L'uccelli ùn pudianu vulà
perchè e piume sò state appiccicate.

711
01:00:47,993 --> 01:00:51,868
I Kuwaitis fughjenu
quandu mi sentu chì a catastrofa vene.

712
01:00:52,535 --> 01:00:55,868
Sò lasciati daretu
l'animali chjusi, è ancu

713
01:00:55,903 --> 01:00:57,618
i beduini,
ch'elli ùn anu micca cura

714
01:00:57,653 --> 01:00:59,243
cum'è esseri umani.

715
01:01:00,785 --> 01:01:05,118
"I travagliadori" hà sappiutu unisce
l'economista Sebastião Salgado

716
01:01:05,153 --> 01:01:07,417
à l'artista in quale
avia trasfurmatu.

717
01:01:07,452 --> 01:01:09,952
I ritratti sò stati publicati
in i migliori riviste,

718
01:01:09,987 --> 01:01:11,875
a mostra hà viaghjatu in u mondu

719
01:01:11,910 --> 01:01:14,827
è u libru hè statu publicatu
in parechje lingue.

720
01:01:15,993 --> 01:01:18,910
Ma Sebastião è Lúlia
Ùn si fermanu micca quì.

721
01:01:19,452 --> 01:01:21,333
Pocu dopu,
cuminciatu à travaglià

722
01:01:21,368 --> 01:01:25,202
in una nova grande tappa
di rapporti fotografici.

723
01:01:25,493 --> 01:01:28,410
Anu nutatu chì un prublema ardente
di u nostru tempu

724
01:01:28,445 --> 01:01:31,000
era u spustamentu
di pupulazioni intere

725
01:01:31,035 --> 01:01:35,827
per via di guerri, fami
è e regule di u mercatu globale.

726
01:01:36,452 --> 01:01:40,327
Cusì, mentri l 'Europa
chjusu i so cunfini,

727
01:01:40,362 --> 01:01:44,202
Sebastião hà decisu di fucalizza
u destinu di l'esclusi.

728
01:01:44,660 --> 01:01:48,202
Cù Lìlia, si cuminciaru a ricerca
è fà piani

729
01:01:48,237 --> 01:01:50,875
è torna da ella
l'impulsu criativu

730
01:01:50,910 --> 01:01:55,368
per u novu capitulu di a vita,
ch'elli chjamanu "esodu".

731
01:01:56,035 --> 01:01:59,077
  �XODO
1993-1999

732
01:02:00,452 --> 01:02:02,681
U libru prova di sveglià
a cuscenza di u mondu

733
01:02:02,716 --> 01:02:04,910
nantu à a vita di ogni ghjornu
di tutti sti rifuggiati,

734
01:02:04,952 --> 01:02:07,660
da l'India, Vietnam, Filippine...

735
01:02:07,702 --> 01:02:10,535
d'America Latina, Palestina,
Iraq...

736
01:02:10,570 --> 01:02:12,160
e tanti altri lochi.

737
01:02:12,827 --> 01:02:15,202
Ma Sebastião sempre vultò
à u cuntinente

738
01:02:15,237 --> 01:02:17,577
chì hà catturatu a so imaginazione,
da sempre.

739
01:02:17,743 --> 01:02:18,993
Africa.

740
01:02:25,827 --> 01:02:28,118
TANZANIA, 1994

741
01:02:30,410 --> 01:02:33,452
Aghju aghjustatu u mo prughjettu
di spustamenti di pupulazioni,

742
01:02:33,487 --> 01:02:35,243
in u 1994.

743
01:02:35,910 --> 01:02:39,243
Hè quandu
u presidente di Rwanda...

744
01:02:39,785 --> 01:02:41,917
L'aviò in quale era
era statu abattutu.

745
01:02:41,952 --> 01:02:44,993
Questu hà iniziatu un grande
spustamentu di pupulazione

746
01:02:45,028 --> 01:02:46,708
in Tanzania,
perchè hè risultatu

747
01:02:46,743 --> 01:02:49,785
in una brutale ripressione
contr'à u populu Tutsi in Rwanda.

748
01:02:52,035 --> 01:02:55,327
Sta volta,
Eru unu di i primi à ghjunghje.

749
01:02:55,577 --> 01:02:57,993
Era una catastrofa diffusa.

750
01:02:58,028 --> 01:03:00,410
Certains ont fui au Burundi,

751
01:03:00,702 --> 01:03:03,077
altri à u Congo
è per l'Uganda...

752
01:03:03,112 --> 01:03:04,993
Fughjenu induve puderanu.

753
01:03:08,827 --> 01:03:12,743
E strade eranu digià
piena di ghjente.

754
01:03:15,785 --> 01:03:17,792
E persone chì dorme
à u latu di a strada

755
01:03:17,827 --> 01:03:21,660
purtendu tutte e cose
nantu à e biciclette.

756
01:03:21,695 --> 01:03:24,577
A ghjente scappò
cù ciò ch'elli pudianu.

757
01:03:25,785 --> 01:03:28,785
Continuemu in a direzzione opposta
di sta scappata.

758
01:03:29,077 --> 01:03:32,125
Andemu versu u cunfini.

759
01:03:32,160 --> 01:03:35,556
Ùn ci era micca guardiani di sicurità,
ùn ci era nunda.

760
01:03:35,591 --> 01:03:38,952
Quandu sò intrutu in Rwanda
era terribili.

761
01:03:39,202 --> 01:03:43,493
U numeru di morti...
ch'e aghju trovu nant'à quella strada.

762
01:03:45,827 --> 01:03:47,827
Una granata era esplosa.

763
01:03:48,618 --> 01:03:51,910
Quelli chì ùn sò micca morti da a granata
sò stati assassinati da a fazione.

764
01:03:53,785 --> 01:03:56,958
Era quì
ch'e aghju capitu a dimensione...

765
01:03:56,993 --> 01:04:00,160
a magnitudine di a catastrofa
qui a témoigné.

766
01:04:01,243 --> 01:04:03,535
Era genocidiu
ciò chì hè accadutu in quellu paese.

767
01:04:07,202 --> 01:04:11,785
Ci hà pigliatu circa 150 km per arrivà
in periferia di Kigali.

768
01:04:11,820 --> 01:04:14,077
Ci era 150 km di corpi.

769
01:04:22,577 --> 01:04:25,868
Aghju vultatu quì perchè u mo travagliu
trattatu cù e pupulazioni.

770
01:04:25,903 --> 01:04:27,952
Aghju fattu un libru
nantu à i rifuggiati.

771
01:04:27,993 --> 01:04:29,827
Hà travagliatu nantu à u "esodu".

772
01:04:30,077 --> 01:04:32,285
Allora, sò intrutu in i campi

773
01:04:32,702 --> 01:04:34,292
è aghju cuminciatu à vede

774
01:04:34,327 --> 01:04:38,118
u voluminu di ghjente
chì hà lasciatu u Rwanda.

775
01:04:40,160 --> 01:04:42,868
L'infernu chì hè scoppiatu
in paradisu.

776
01:04:43,743 --> 01:04:46,167
Era qualcosa di terribili

777
01:04:46,202 --> 01:04:49,708
vede una savana cusì bella

778
01:04:49,743 --> 01:04:52,868
trasfurmatu in una mega cità.

779
01:04:54,952 --> 01:04:58,160
In pochi ghjorni, ci era
quasi un milione di persone.

780
01:05:05,410 --> 01:05:09,077
À mezu à tuttu stu angoscia
qualcosa m'hà toccu assai.

781
01:05:09,618 --> 01:05:12,785
Andò à vede sta mamma cù u so figliolu.

782
01:05:13,118 --> 01:05:16,493
È a fiducia di u figliolu
in sta mamma.

783
01:05:19,327 --> 01:05:21,702
Iugoslavia, 1994-1945

784
01:05:29,285 --> 01:05:30,827
A viulenza

785
01:05:31,327 --> 01:05:33,764
e la brutalità...

786
01:05:33,799 --> 01:05:36,167
ùn sò micca u monopoliu

787
01:05:36,202 --> 01:05:38,458
di stranieri,
in paesi distanti.

788
01:05:38,493 --> 01:05:40,910
Sò quì, "accantu à a casa"
in l'Europa,

789
01:05:40,945 --> 01:05:42,125
in l'ex Jugoslavia.

790
01:05:42,160 --> 01:05:43,660
Qualcosa estremamente chocante.

791
01:05:46,077 --> 01:05:50,243
Un autobus chì vene da Krajina
passava in Croazia...

792
01:05:51,285 --> 01:05:53,333
Una persona hè stata uccisa
à traversu quellu foru quì.

793
01:05:53,368 --> 01:05:57,535
I Croati anu tombu assai persone
chì fughjia da Krajina.

794
01:05:58,160 --> 01:06:01,868
Una viulenza diffusa,
Hè ciò chì face più male.

795
01:06:01,903 --> 01:06:04,000
Era tristu di vede,

796
01:06:04,035 --> 01:06:07,160
quantu contagiosa hè l'odiu,
capisce?

797
01:06:07,868 --> 01:06:09,868
Questi anu vistu ciò chì a viulenza hè.

798
01:06:10,452 --> 01:06:11,708
Famiglie intere.

799
01:06:11,743 --> 01:06:15,202
Tutta a pupulazione serba
da Krajina hè statu espulsu.

800
01:06:17,910 --> 01:06:20,118
Allora, di colpu,

801
01:06:20,368 --> 01:06:22,410
a ghjente hè stata espulsa
da e so case,

802
01:06:22,445 --> 01:06:24,160
Cerchendu un locu per andà.

803
01:06:24,452 --> 01:06:27,702
Cù u vicinu di fronte
ti spara'.

804
01:06:43,118 --> 01:06:46,077
In stu campu di rifuggiati
vicinu à Tuzla,

805
01:06:46,743 --> 01:06:49,417
in Bosnia Centrale,

806
01:06:49,452 --> 01:06:52,993
Sò famiglie chì eranu di Zepa,
da l'enclave di Zepa,

807
01:06:53,285 --> 01:06:56,702
induve i serbi anu assassinatu
millaie di ghjovani.

808
01:06:57,577 --> 01:07:00,368
Eramu quì à quellu tempu
in quale sò ghjunti e famiglie

809
01:07:00,403 --> 01:07:01,868
è si stalla in.

810
01:07:02,660 --> 01:07:05,660
Eranu
in un statu di amarezza enormosa.

811
01:07:16,035 --> 01:07:19,202
C'eranu solu donne, anziane

812
01:07:19,577 --> 01:07:20,792
è i zitelli.

813
01:07:20,827 --> 01:07:23,368
L'omi più ghjovani
era statu separatu

814
01:07:23,403 --> 01:07:25,368
è assassinatu, unu à unu.

815
01:07:31,410 --> 01:07:34,035
È a cosa strana hè chì questu succede
in Europa,

816
01:07:34,070 --> 01:07:37,160
esattamente à a fine di u XXmu seculu.

817
01:07:37,827 --> 01:07:41,202
È quì, vicinu à e vitture,
s'è tù vidi chì era ghjente

818
01:07:41,493 --> 01:07:44,368
chì avia un certu livellu di vita,
un livellu europeu.

819
01:07:45,202 --> 01:07:47,785
Un livellu intellettuale europeu.

820
01:07:48,160 --> 01:07:49,993
Una infrastruttura europea.

821
01:07:50,028 --> 01:07:51,827
È anu persu tuttu.

822
01:07:56,285 --> 01:08:00,285
Centinaie di chilometri
piena di ghjente è vitture.

823
01:08:03,827 --> 01:08:05,708
Semu un animali assai feroce.

824
01:08:05,743 --> 01:08:08,618
Noi umani,
simu un animali terribili.

825
01:08:09,952 --> 01:08:11,847
Sia in Europa o in Africa,

826
01:08:11,882 --> 01:08:13,708
in America Latina,
in ogni locu.

827
01:08:13,743 --> 01:08:16,785
Semu assai viulenti,
in verità.

828
01:08:22,868 --> 01:08:25,035
A nostra storia
Hè una storia di guerri.

829
01:08:31,243 --> 01:08:33,250
Hè una storia chì ùn hà micca fine.

830
01:08:33,285 --> 01:08:36,785
Una storia di ripressione,
una storia... malata.

831
01:08:42,743 --> 01:08:44,035
Congo, 1994

832
01:08:45,660 --> 01:08:48,202
A situazione in Rwanda
continuava à peghju.

833
01:08:48,493 --> 01:08:52,202
L'armata hutu
chì era in u putere, persu,

834
01:08:52,952 --> 01:08:57,577
è si ritirò in u Congo,
à a regione di Goma.

835
01:08:58,702 --> 01:09:01,410
Prima era statu i Tutsi
chì avia da fughje

836
01:09:01,445 --> 01:09:03,250
di a barbarie hutu.

837
01:09:03,285 --> 01:09:05,868
Allora era l'Hutu
chì fughje

838
01:09:05,903 --> 01:09:07,202
cù a ripresa da i Tutsi.

839
01:09:07,660 --> 01:09:09,702
Dunque, tutti dui fughjenu.

840
01:09:12,493 --> 01:09:17,375
In pochi ghjorni,
à principiu di lugliu 1994,

841
01:09:17,410 --> 01:09:21,618
a regione Goma hà ricevutu
più di dui milioni di persone.

842
01:09:23,202 --> 01:09:25,993
Hè statu stallatu quì
una vera catastrofa.

843
01:09:28,660 --> 01:09:32,264
Malatie cum'è colera
cuminciò à sparghje

844
01:09:32,299 --> 01:09:35,868
è a ghjente
si cuminciaru à more cum'è mosche.

845
01:09:35,903 --> 01:09:39,035
12 à 15 000 persone sò morti
per ghjornu.

846
01:09:42,827 --> 01:09:45,660
Aghju pigliatu ritratti
di mucchi di morti cum'è questi.

847
01:09:45,695 --> 01:09:48,493
Aghju vistu questu omu ghjunghje
cù u figliolu in braccia

848
01:09:49,035 --> 01:09:50,250
per scaccià nantu à a pila.

849
01:09:50,285 --> 01:09:52,952
Allora partì,
parlendu cù l'amicu vicinu,

850
01:09:52,987 --> 01:09:54,910
cum'è s'è nunda era accadutu.

851
01:10:01,160 --> 01:10:03,952
Ùn era micca pussibule
intarrà a ghjente.

852
01:10:05,118 --> 01:10:08,264
Allora anu purtatu trattori
di l'armata francese

853
01:10:08,299 --> 01:10:11,410
chì cullò i corpi
in mucchi, in decine,

854
01:10:11,702 --> 01:10:13,743
l'anu spargugliatu nantu à u pianu...

855
01:10:14,035 --> 01:10:16,952
è cupria cù a terra.

856
01:10:32,993 --> 01:10:35,660
U mondu sanu
duvete vede sti ritratti

857
01:10:35,993 --> 01:10:39,243
per vede quantu mostru
Hè a spezia umana.

858
01:10:45,160 --> 01:10:47,993
Sò figlioli orfani
trovu nant'à a strada.

859
01:10:50,368 --> 01:10:51,542
Di sti trè figlioli,

860
01:10:51,577 --> 01:10:55,306
i dui cù l'ochji più brillanti
sopravvissutu.

861
01:10:55,341 --> 01:10:59,035
Chì hà un sguardu tristu
stava morendu.

862
01:11:01,702 --> 01:11:04,618
Quandu partendu quì,
Eru malatu.

863
01:11:04,910 --> 01:11:07,083
Assai malatu.
U mo corpu s'hè malatu.

864
01:11:07,118 --> 01:11:10,452
Ùn era micca una malatia infettiva,
ma...

865
01:11:10,487 --> 01:11:12,160
a mo ànima era malata.

866
01:11:17,452 --> 01:11:21,500
Aghju vultatu in Rwanda
un annu dopu à a catastrofa.

867
01:11:21,535 --> 01:11:26,077
Per copre u ritornu di l'Hutus
chì eranu in Congo

868
01:11:26,112 --> 01:11:28,167
è ùn avianu nudda parte per andà.

869
01:11:28,202 --> 01:11:32,535
L'ONU hà cuminciatu
per furzà à vultà in Rwanda.

870
01:11:35,452 --> 01:11:37,618
Rwanda, 1995

871
01:11:42,910 --> 01:11:45,035
Hà datu l'impressione
chì tuttu u pianeta

872
01:11:45,070 --> 01:11:47,160
era coperto
da tende di rifuggiati.

873
01:11:59,702 --> 01:12:01,375
Quandu aghju finitu u mo travagliu quì,

874
01:12:01,410 --> 01:12:05,556
l'autorità Tutsi pruposti
ch'aghju da vede

875
01:12:05,591 --> 01:12:09,702
certi lochi induve a ripressione
era accadutu.

876
01:12:16,368 --> 01:12:18,493
Quì a ghjente si hè rifuggiata
in una chjesa

877
01:12:18,528 --> 01:12:20,868
pensavanu chì era sicuru.

878
01:12:21,660 --> 01:12:24,452
Sò stati tutti assassinati.

879
01:12:30,493 --> 01:12:32,035
Sta scena hè di una scola.

880
01:12:32,952 --> 01:12:35,660
A lavagna hè cunservata
ciò chì era scrittu

881
01:12:35,695 --> 01:12:37,493
in u mumentu hè accadutu.

882
01:12:37,528 --> 01:12:39,493
Era terribili.

883
01:12:47,493 --> 01:12:49,160
Congo, 1997

884
01:12:52,952 --> 01:12:55,160
Quella pupulazione
chì fughjia u Rwanda,

885
01:12:55,195 --> 01:12:57,281
circa 2 milioni di persone,

886
01:12:57,316 --> 01:12:59,333
una parte di ella hè tornata in casa.

887
01:12:59,368 --> 01:13:02,493
Ma parechji eranu spavintati
di ripressione.

888
01:13:02,528 --> 01:13:05,243
Un batch di 250.000 di elli

889
01:13:05,618 --> 01:13:09,702
abbandunò a cità di Goma
è andò in a jungla di u Congo.

890
01:13:12,660 --> 01:13:16,535
È quì si sò persi.
Era cunnisciutu chì ci era 250 mila.

891
01:13:16,952 --> 01:13:19,868
Sò spariti,
nimu ùn sapia induve eranu.

892
01:13:22,785 --> 01:13:24,327
Sei mesi dopu,

893
01:13:24,618 --> 01:13:27,618
cuminciaru à apparisce,
vicinu à Kisangani,

894
01:13:27,653 --> 01:13:29,452
in u centru di u Congo.

895
01:13:31,785 --> 01:13:34,952
Eranu stati in a jungla
per 6 mesi.

896
01:13:35,993 --> 01:13:41,493
Eccu, l'Altu Cummissariu di l'ONU
mi porta à u locu.

897
01:13:42,118 --> 01:13:45,243
Ci era un trenu
è sò andatu per ellu.

898
01:13:46,118 --> 01:13:49,535
U trenu portava pruvisti
è vultà,

899
01:13:49,570 --> 01:13:51,285
ma aghju dettu : "Staraghju".

900
01:13:57,035 --> 01:13:59,868
Aghju passatu trè ghjorni cun elli.

901
01:13:59,903 --> 01:14:01,708
Cuntinuvanu à vene,

902
01:14:01,743 --> 01:14:04,702
in onde e onde, infinite.

903
01:14:06,410 --> 01:14:10,160
Quandu pensate ch'elli eranu
250.000 à u principiu

904
01:14:10,195 --> 01:14:12,583
è solu 40.000 sò ghjunti ...

905
01:14:12,618 --> 01:14:16,452
210 000 persone mancavanu
chì hè sparitu.

906
01:14:26,535 --> 01:14:30,014
È in parallelu,
a vita cuntinuò.

907
01:14:30,049 --> 01:14:33,493
Un barbiere chì taglia i capelli...

908
01:14:34,368 --> 01:14:36,389
Ci era ancu un Congolese

909
01:14:36,424 --> 01:14:38,410
cù una calculatrice.

910
01:14:39,285 --> 01:14:43,764
Hà cullatu i misuri di dollari
chì a ghjente avia,

911
01:14:43,799 --> 01:14:48,243
a pocu munita chì anu
è ellu face u scambiu.

912
01:14:48,278 --> 01:14:52,910
À mezu à nulla.
In una furesta isolata da tuttu.

913
01:14:59,618 --> 01:15:01,208
À un mumentu datu,

914
01:15:01,243 --> 01:15:05,618
a guerriglia di Kisangani,
chi era pro-tutsi,

915
01:15:05,910 --> 01:15:08,118
cuminciò à fà li vultà.

916
01:15:08,153 --> 01:15:10,292
Torna da induve sò vinuti.

917
01:15:10,327 --> 01:15:14,577
Saria da altri 6 mesi
per vultà in Rwanda.

918
01:15:14,612 --> 01:15:16,618
A guerriglia principia
per tumbà alcuni di elli.

919
01:15:17,743 --> 01:15:22,118
Hè quandu aghju vistu a ghjente ghjunghje
à l'estremu di l'esistenza.

920
01:15:22,702 --> 01:15:25,035
Cuminciò à andà in diliriu,

921
01:15:25,070 --> 01:15:27,368
anu persu a testa, in fatti.

922
01:15:27,403 --> 01:15:28,993
Sò diventati pazzi.

923
01:15:33,743 --> 01:15:37,077
In fine,
sti pirsuni sò stati espulsi.

924
01:15:37,410 --> 01:15:39,827
Ùn eranu mai più intesu.

925
01:15:40,993 --> 01:15:43,327
Credu sinceramente
chì sò stati tutti assassinati.

926
01:15:51,160 --> 01:15:56,077
Era u mo ultimu viaghju,
una triste avventura in Rwanda.

927
01:15:59,327 --> 01:16:00,910
Esci di là...

928
01:16:03,285 --> 01:16:04,875
senza crede più in nunda.

929
01:16:04,910 --> 01:16:07,827
Pensu chì ùn ci era micca manera di esce
per a spezia umana.

930
01:16:07,862 --> 01:16:10,493
L'omu ùn era micca suppostu di sopravvive
à qualcosa cusì.

931
01:16:10,528 --> 01:16:12,368
Ùn ci meritemu più di campà.

932
01:16:12,403 --> 01:16:14,327
Nimu ùn si meritava.

933
01:16:23,743 --> 01:16:28,160
Aghju cascatu e camere parechje volte
pianghje per ciò chì aghju vistu.

934
01:16:35,035 --> 01:16:39,243
Sebastian era sparitu
in u mondu di l'ombra.

935
01:16:40,493 --> 01:16:43,577
Aghju dumandatu prufondamente
travaglià cum'è fotografu suciale

936
01:16:43,612 --> 01:16:46,868
è u so rolu di testimone
di a cundizione umana.

937
01:16:48,827 --> 01:16:52,410
Dopu à Rwanda, averia sensu
per fà qualcosa di più?

938
01:16:57,118 --> 01:17:01,535
À quellu tempu,
a salute di u mio missiavu peghju.

939
01:17:02,118 --> 01:17:04,535
I mo genitori avianu bisognu
torna in Brasile

940
01:17:04,570 --> 01:17:06,077
per piglià cura di a splutazioni.

941
01:17:08,493 --> 01:17:11,660
Ma era una terra persa.

942
01:17:12,285 --> 01:17:14,083
Ùn c'era più uccelli,

943
01:17:14,118 --> 01:17:17,118
nè alligatori,
nè a furesta maestosa,

944
01:17:17,153 --> 01:17:18,625
nè e meraviglie chì eranu parte

945
01:17:18,660 --> 01:17:20,910
di ricordi di zitiddina
da Sebastian.

946
01:17:21,868 --> 01:17:25,035
È dopu, Lúlia avia
una idea sorprendente.

947
01:17:26,660 --> 01:17:31,118
"Perchè ùn replantà micca
a furesta chì ci era prima ?

948
01:17:33,368 --> 01:17:38,743
A furesta chì era quì
e coprì tutti issi colli

949
01:17:38,778 --> 01:17:40,743
era a furesta atlantica,

950
01:17:41,118 --> 01:17:43,535
a furesta tropicale
di l'Atlanticu.

951
01:17:43,827 --> 01:17:46,535
Nimu avia ancu pruvatu
ripianti lu.

952
01:17:46,570 --> 01:17:49,452
Più,
circa 600 ettari.

953
01:17:49,952 --> 01:17:53,285
Suggerimentu di Lúlia
pò esse natu da a to vulintà

954
01:17:53,320 --> 01:17:55,702
per dà una nova vita à a famiglia.

955
01:17:56,493 --> 01:17:59,327
Ma s'arrugavanu e maniche

956
01:18:00,243 --> 01:18:01,750
è durante i 10 anni dopu

957
01:18:01,785 --> 01:18:05,702
ciò chì hè accadutu in stu spaziu
era un miraculu autenticu

958
01:18:05,737 --> 01:18:08,368
chì hà cunvertitu
in u cusì chjamatu "Institutu Terra".

959
01:18:15,285 --> 01:18:18,077
Mi ricordu
chì à u principiu di a piantazione,

960
01:18:18,452 --> 01:18:23,118
Calchì volta, di notte, aghju sunniatu
chì tuttu era mortu.

961
01:18:23,952 --> 01:18:27,952
Perchè a terra era cusì odiosa,
tuttu era cusì abbattutu,

962
01:18:28,202 --> 01:18:30,868
ca mi dumandu:
"U travagliu?"

963
01:18:31,660 --> 01:18:35,327
In generale, ci sò in a Foresta Atlantica
400 spezie diverse.

964
01:18:35,535 --> 01:18:38,542
Di sicuru, ùn avemu micca avutu
400 spezie,

965
01:18:38,577 --> 01:18:43,243
ma ogni volta, avemu piantatu
100, 150 spezie...

966
01:18:43,278 --> 01:18:47,202
Da a prima piantazione,
avemu persu 60%.

967
01:18:48,243 --> 01:18:50,805
Da u sicondu, circa 40%.

968
01:18:50,840 --> 01:18:53,333
Ùn ci era micca libri chì dicenu

969
01:18:53,368 --> 01:18:55,952
cumu riplantà
una furesta atlantica.

970
01:19:14,285 --> 01:19:15,827
Mi piace assai di vene quì

971
01:19:16,702 --> 01:19:19,035
per vede
tutti sti arburi inseme.

972
01:19:19,243 --> 01:19:21,993
Quandu si vede
tutta sta massa di vegetazione

973
01:19:22,868 --> 01:19:27,035
avete una idea di u sforzu
era questu.

974
01:19:30,410 --> 01:19:32,035
Quandu eru picculu,

975
01:19:32,368 --> 01:19:35,243
ci era una piccula cascata quì.

976
01:19:35,702 --> 01:19:39,681
Tuttu l'annu
C'era acqua chì curria in sta piccula cascata.

977
01:19:39,716 --> 01:19:43,660
Cù e mo surelle, caminavamu,
picnic quì.

978
01:19:44,077 --> 01:19:46,452
A furesta era assai densa
à u tempu.

979
01:19:46,785 --> 01:19:47,993
È tandu,

980
01:19:48,285 --> 01:19:51,202
quandu avemu tagliatu a furesta,
l'acqua sparì.

981
01:19:52,743 --> 01:19:55,952
Per avà, a nostra furesta hè ghjovana
è usa assai acqua.

982
01:19:56,702 --> 01:20:00,035
Ma in 10 o 15 anni,
quandu tuttu si stabilizza,

983
01:20:00,070 --> 01:20:01,958
quandu
a crescita si stabilizza,

984
01:20:01,993 --> 01:20:05,910
Sò sicuru chì ci sarà di novu
una bella cascata quì.

985
01:20:27,035 --> 01:20:28,702
Pudete vede chì ci hè ...

986
01:20:29,160 --> 01:20:31,243
tanti chjassi.

987
01:20:31,660 --> 01:20:34,077
Centinaie di chjassi.

988
01:20:34,368 --> 01:20:36,327
Quessi sò tracce di vacca.

989
01:20:37,035 --> 01:20:40,702
Cù ogni passu di a vacca in terra,
in u perimetru di l'impronta,

990
01:20:41,243 --> 01:20:44,243
ci hè una carica in terra
200, 250 chilò.

991
01:20:44,660 --> 01:20:47,514
U tarrenu diventa compactu, perde l'acqua,

992
01:20:47,549 --> 01:20:50,368
è nunda ùn pò spuntà quì.

993
01:20:50,910 --> 01:20:53,660
Quì hè interessante di osservà
a diffarenza.

994
01:20:53,952 --> 01:20:58,577
Com'era l'Institutu Terra ?
un pastura liscia cusì,

995
01:20:58,612 --> 01:21:01,469
è avà hè
un ecosistema recuperatu,

996
01:21:01,504 --> 01:21:04,327
cù dui milioni d'arburi
piantatu.

997
01:21:25,035 --> 01:21:26,327
Quì si vede

998
01:21:26,660 --> 01:21:30,743
una cicala
chì cantava finu à ch'ellu morse.

999
01:21:31,868 --> 01:21:35,208
Ùn hà micca marmellata u so corpu
in l'arburu.

1000
01:21:35,243 --> 01:21:38,618
Quessi sò dipositi di termite
chì l'impegnanu.

1001
01:21:39,160 --> 01:21:41,243
Pocu à pocu,
sarà intarratu quì.

1002
01:21:49,785 --> 01:21:54,660
Calchì volta ammiremu l'arburi
per a so altezza, per a so bellezza,

1003
01:21:54,695 --> 01:21:59,160
ma tuttu dipende di elli,
a nostra acqua, u nostru ossigenu...

1004
01:21:59,660 --> 01:22:01,327
Hè a casa di u mondu sanu.

1005
01:22:01,868 --> 01:22:05,118
formiche, picculi insetti,
cicale...

1006
01:22:05,153 --> 01:22:06,577
Tutti sò in l'arburi.

1007
01:22:07,410 --> 01:22:11,368
Hè bellu di catturà un arbre
chi tu piantò.

1008
01:22:11,952 --> 01:22:15,118
Eccu ella,
assai forte, assai resistente.

1009
01:22:15,535 --> 01:22:18,785
30 anni da avà,
ella sarà grossa cusì.

1010
01:22:19,035 --> 01:22:21,910
Per avà, hè ghjovana,
crescerà sempre.

1011
01:22:23,035 --> 01:22:25,493
Guarda,
quì sò i assai chjuchi.

1012
01:22:25,528 --> 01:22:27,952
Forse sò spuntati
ieri sera,

1013
01:22:28,785 --> 01:22:31,618
cum'è Alice,
entra in u paese di e meraviglie.

1014
01:22:32,493 --> 01:22:37,118
A cosa più incredibile chì diventerà
un arburu di 40 o 50 metri

1015
01:22:37,153 --> 01:22:40,177
è campà 400 o 500 anni.

1016
01:22:40,212 --> 01:22:43,202
Ci hè un putere enormu quì.

1017
01:22:47,202 --> 01:22:50,493
Per pensà chì site quì
hè 3 mesi

1018
01:22:50,528 --> 01:22:53,785
è seranu adulti à 400 anni...

1019
01:22:54,910 --> 01:22:58,910
Forse da quì,
pò esse misurata

1020
01:22:59,285 --> 01:23:01,708
u cuncettu di eternità.

1021
01:23:01,743 --> 01:23:04,077
Forse l'eternità hè
misurabile.

1022
01:23:06,910 --> 01:23:09,993
Prima, avemu pensatu:
"Piantà una furesta".

1023
01:23:10,028 --> 01:23:14,827
Era solu una sumente,
allora solu una piccula pianta.

1024
01:23:14,868 --> 01:23:18,035
È avà, ùn hè micca solu una piccula pianta,
Ci sò millaie, milioni.

1025
01:23:19,035 --> 01:23:20,660
È ùn hè micca solu quì.

1026
01:23:20,993 --> 01:23:24,202
Hè tuttu quì
è ancu di più.

1027
01:23:24,368 --> 01:23:28,077
Hè ciò chì hè maravigliu.
Una idea simplice ...

1028
01:23:28,112 --> 01:23:29,410
Ella...

1029
01:23:29,702 --> 01:23:32,125
Pò evoluzione, pò cresce.

1030
01:23:32,160 --> 01:23:35,160
È ùn sarà più idea di qualcunu,
ma da tutti.

1031
01:23:36,743 --> 01:23:40,118
Stu metudu pò esse applicatu
in ogni locu.

1032
01:23:40,368 --> 01:23:42,743
Di sicuru, e spezie ùn sò micca
sempre u listessu.

1033
01:23:42,778 --> 01:23:45,452
Ma u modu di fà hè u listessu.

1034
01:23:46,035 --> 01:23:47,827
In tutte e fureste tropicali.

1035
01:24:01,993 --> 01:24:03,500
A terra era a cura

1036
01:24:03,535 --> 01:24:05,535
per a mancanza di speranza
da Sebastian.

1037
01:24:07,410 --> 01:24:09,285
A gioia di vede
l'arburi chì crescenu

1038
01:24:09,320 --> 01:24:10,708
è i funtani d'acqua tornanu

1039
01:24:10,743 --> 01:24:13,577
rivivì a so vocazione
per a fotografia.

1040
01:24:14,493 --> 01:24:19,577
Ma a famiglia sapia
chì ùn pudia esse cum'è prima.

1041
01:24:19,702 --> 01:24:20,952
Avemu ghjuntu à a cunclusione

1042
01:24:20,993 --> 01:24:23,368
ciò chì deve esse
un novu prughjettu fotograficu,

1043
01:24:23,403 --> 01:24:24,792
ligata à l'ambiente.

1044
01:24:24,827 --> 01:24:26,868
Di sicuru, a prima idea
per emerge

1045
01:24:26,910 --> 01:24:30,910
era di denunzià
a distruzzione di e fureste,

1046
01:24:30,945 --> 01:24:34,500
a contaminazione di l'oceanu, etc.

1047
01:24:34,535 --> 01:24:36,660
Ma, à pocu à pocu,
avemu principiatu à pensà

1048
01:24:36,695 --> 01:24:38,160
per fà un prughjettu diversu.

1049
01:24:38,702 --> 01:24:40,868
Vi renderemu u tributu
à u pianeta.

1050
01:24:41,618 --> 01:24:43,660
È à a nostra sorpresa,
avemu scupertu

1051
01:24:43,695 --> 01:24:45,875
chì quasi a mità di u pianeta

1052
01:24:45,910 --> 01:24:48,910
cuntinueghja à esse
cum'è in u ghjornu di Genesi.

1053
01:24:48,945 --> 01:24:50,702
GENESI
2004-2013

1054
01:24:51,743 --> 01:24:55,410
Parechji amichi m'hà dettu
dunque ùn sò micca implicatu in questu.

1055
01:24:55,445 --> 01:24:56,792
"Hè assai risicatu.

1056
01:24:56,827 --> 01:24:59,535
"Sii cunnisciutu
cum'è un fotografu umanu, suciale.

1057
01:24:59,827 --> 01:25:03,243
"Andate nantu à u campu
da i fotografi...

1058
01:25:03,868 --> 01:25:07,035
di paisaghji, di animali. "

1059
01:25:07,327 --> 01:25:09,410
Aghju dettu: "Va bè,
facemu.

1060
01:25:09,702 --> 01:25:13,202
Puderaghju amparà
fotografà ancu questu. "

1061
01:25:13,237 --> 01:25:14,993
Aghju principiatu,
è a prima storia...

1062
01:25:15,660 --> 01:25:17,785
Vuliu esse Galapagos.

1063
01:25:18,285 --> 01:25:22,702
Vuliu capisce
ciò chì Darwin avia capitu.

1064
01:25:23,868 --> 01:25:25,202
A listessa spezia,

1065
01:25:25,660 --> 01:25:28,181
in l'ecosistemi
assai differente,

1066
01:25:28,216 --> 01:25:30,702
sò evoluti cusì
assai differente.

1067
01:25:33,327 --> 01:25:35,910
Fighjendu stu dettu
di a zampa di l'iguana

1068
01:25:36,368 --> 01:25:38,827
Ùn possu micca piantà di pensà

1069
01:25:39,868 --> 01:25:42,160
in manu di un guerrieru
da u Medievu,

1070
01:25:42,993 --> 01:25:46,368
cupertu in platti di metallu
per prutege sè stessu.

1071
01:25:49,702 --> 01:25:51,750
Fighjendu a struttura di sta manu,

1072
01:25:51,785 --> 01:25:55,077
Puderaghju vede chì l'iguana
Hè ancu a mo cugina.

1073
01:25:55,785 --> 01:25:57,952
Chì avemu vinutu tramindui
da a stessa cellula.

1074
01:26:01,660 --> 01:26:05,535
Quandu simu davanti
di un tali anzianu

1075
01:26:05,570 --> 01:26:07,667
simu davanti
d'una autorità.

1076
01:26:07,702 --> 01:26:10,118
Cù tutte queste rughe,
tutta sta cunniscenza.

1077
01:26:11,118 --> 01:26:12,868
Senza dubbitu,
quandu Darwin era quì

1078
01:26:12,903 --> 01:26:16,910
Sta tartaruga era digià adulta.

1079
01:26:17,202 --> 01:26:19,035
Puderia avè vistu Darwin.
Quale sà ?

1080
01:26:21,452 --> 01:26:24,347
Mi ricordu una volta,
Eru assai stancu

1081
01:26:24,382 --> 01:26:27,243
perchè avia marchjatu
in un campu di lava,

1082
01:26:27,278 --> 01:26:28,993
per un bellu pezzu.

1083
01:26:29,285 --> 01:26:30,952
Eru stendu nantu à a spiaggia...

1084
01:26:32,077 --> 01:26:34,452
è mi sentu qualcosa chì tocca
a mo gamba.

1085
01:26:34,868 --> 01:26:37,327
Aghju vistu è aghju vistu chì era
un leone marinu.

1086
01:26:37,952 --> 01:26:40,035
Prestu ghjunse un altru
stallà sè stessu da l'altra parte.

1087
01:26:40,070 --> 01:26:42,285
È à a fine,
Eramu trè leoni marini.

1088
01:26:42,993 --> 01:26:46,868
Ùn mi anu vistu cum'è un predatore,
cum'è una minaccia.

1089
01:26:49,243 --> 01:26:51,702
Era u mo primu rapportu
circa a natura,

1090
01:26:52,160 --> 01:26:54,743
a prima volta
chì aghju fotografatu altri animali.

1091
01:26:58,577 --> 01:27:02,118
Per 8 anni,
Aghju pigliatu u mo tempu per vede,

1092
01:27:03,660 --> 01:27:05,625
finu à capisce
u più impurtante:

1093
01:27:05,660 --> 01:27:09,327
Sò a natura, quant'è
una tartaruga, un arbre,

1094
01:27:09,618 --> 01:27:11,243
o una petra.

1095
01:28:24,827 --> 01:28:26,868
L'incredibile hè cumu si vede
per noi.

1096
01:28:27,410 --> 01:28:28,702
Bè, sì...

1097
01:28:29,243 --> 01:28:31,535
Hà prufundità in u so sguardu.

1098
01:28:32,202 --> 01:28:34,660
Si avvicinò,
Aghju pigliatu a foto...

1099
01:28:35,202 --> 01:28:36,785
Si mette u dito in bocca

1100
01:28:37,077 --> 01:28:39,660
è si vide
per a prima volta.

1101
01:28:39,695 --> 01:28:41,952
Per lens flare.

1102
01:28:42,243 --> 01:28:43,750
Pigliò u dito è l'infilò,

1103
01:28:43,785 --> 01:28:46,410
finu à ch'e eru sicuru chì era
lui-même qu'il voyait.

1104
01:28:46,952 --> 01:28:48,910
Era ricunnosce
l'imagine stessu.

1105
01:28:49,202 --> 01:28:51,827
Mi sentu completamente identificata
cun ellu.

1106
01:29:06,077 --> 01:29:07,910
Hè una famiglia cum'è a nostra.

1107
01:29:08,160 --> 01:29:10,993
Nonni, genitori è nipoti.

1108
01:29:13,493 --> 01:29:15,042
È si rispettanu l'un l'altru.

1109
01:29:15,077 --> 01:29:19,452
Quandu andate à elli,
duvete esse ...

1110
01:29:20,660 --> 01:29:23,576
educatu, presentatevi,
in un certu modu.

1111
01:29:23,611 --> 01:29:26,493
Mostra rispettu
attraversu u so territoriu.

1112
01:29:26,785 --> 01:29:29,618
È da tandu, site accettatu.

1113
01:29:30,993 --> 01:29:34,160
Aghju riesciutu à diventà amici
ancu di una balena.

1114
01:29:38,077 --> 01:29:40,035
Eranu balene in ...

1115
01:29:41,785 --> 01:29:43,160
Argentina.

1116
01:29:45,660 --> 01:29:48,910
Cum'è un adultu, misura 35 metri
è pesa circa 40 tunnillati.

1117
01:29:50,327 --> 01:29:52,202
Si avvicinò,
hè ghjunta à a barca.

1118
01:29:52,493 --> 01:29:54,750
Puderaghju tuccà ella, sapete.

1119
01:29:54,785 --> 01:29:57,410
È hè incredibile ...
a sensibilità di a so pelle.

1120
01:29:57,445 --> 01:29:58,958
Quandu l'aghju carezzata,

1121
01:29:58,993 --> 01:30:03,452
vistu a coda à 35 m di distanza,
ella tremava.

1122
01:30:03,487 --> 01:30:04,993
Una sensibilità fenomenale.

1123
01:30:05,702 --> 01:30:08,785
U bastimentu era longu circa 7 metri.

1124
01:30:10,243 --> 01:30:12,833
Ella sapia chì s'ellu hà furzatu
hà da capovolgere a nostra barca.

1125
01:30:12,868 --> 01:30:15,493
Ma mai una volta hà toccu
nantu à a barca, micca una volta.

1126
01:30:15,785 --> 01:30:18,452
Quandu avemu alluntanatu un pocu
hà battutu a coda.

1127
01:31:00,743 --> 01:31:04,958
Ella pare di un altru mondu,
Hè incredibile.

1128
01:31:04,993 --> 01:31:09,493
Videraghju s'ellu l'aghju quì
altra foto di i Nenets.

1129
01:31:10,952 --> 01:31:14,743
Vede, tuttu ciò chì un nenet hà
hè quì.

1130
01:31:16,118 --> 01:31:17,368
Hè a so casa.

1131
01:31:21,785 --> 01:31:25,285
Stu rapportu cù u populu Nenet
Aghju preparatu per un bellu pezzu.

1132
01:31:26,327 --> 01:31:30,160
Ci era 18 persone
cù circa 6 mila renne

1133
01:31:30,410 --> 01:31:32,952
chì campava
in migrazione permanente.

1134
01:31:34,660 --> 01:31:37,243
Quì deve esse
versu 7:00 pm.

1135
01:31:37,535 --> 01:31:40,472
Versu 8:00 p.m.,
accendenu u focu

1136
01:31:40,507 --> 01:31:43,410
è fà
l'unicu pranzu caldu di u ghjornu.

1137
01:31:44,285 --> 01:31:47,285
Dopu à manghjà,
parlanu un pocu, discutanu.

1138
01:31:47,577 --> 01:31:49,042
È u focu hè spentu.

1139
01:31:49,077 --> 01:31:53,285
Cù un focu brusgiatu dentru,
a temperatura hè di 15 à 20 ° C.

1140
01:31:53,320 --> 01:31:54,702
Hè assai piacevule.

1141
01:31:54,952 --> 01:31:57,535
Dui ore dopu, va à -30 ° C.

1142
01:32:00,910 --> 01:32:03,667
Sò i veri
Cowboy siberiani.

1143
01:32:03,702 --> 01:32:06,618
Porta sempre e corde
intornu à u collu,

1144
01:32:06,653 --> 01:32:09,618
fatta cù capelli di renna.

1145
01:32:10,535 --> 01:32:15,035
Porta stivali
di pelliccia di volpe d'argentu.

1146
01:32:15,827 --> 01:32:19,577
Dormenu cù stivali.
Un stivali dura una vita.

1147
01:32:33,577 --> 01:32:36,368
L'Ob hè un fiumu speciale.

1148
01:32:36,403 --> 01:32:39,160
Hè un grande fiume in Siberia.

1149
01:32:39,868 --> 01:32:43,493
Là misura
circa 47 km di larghezza.

1150
01:32:46,327 --> 01:32:50,410
Sopra l'Ob, si entre
in u Circulu Articu.

1151
01:32:52,368 --> 01:32:54,750
Ùn ci hè più linea di l'orizzonte,
ùn ci hè nunda.

1152
01:32:54,785 --> 01:32:59,410
Ti trovi nantu à una tavola,
biancu, a taglia di l'universu.

1153
01:33:08,618 --> 01:33:13,785
Genesi hà fattu Sebastian
viaghjà u mondu di novu,

1154
01:33:13,820 --> 01:33:15,785
per quasi un decenniu.

1155
01:33:16,827 --> 01:33:18,660
Ci vulia mustrà
natura,

1156
01:33:18,695 --> 01:33:20,958
animali, lochi è ghjente,

1157
01:33:20,993 --> 01:33:23,577
chì restava
cum'è à u principiu di u tempu.

1158
01:33:25,077 --> 01:33:27,750
Una vista assai più ottimista
da u listessu pianeta

1159
01:33:27,785 --> 01:33:31,910
chì Sebastião avia vistu prima,
ferite è distrutte.

1160
01:33:32,660 --> 01:33:35,577
"Genesi" finiria per esse
u so capolavoru.

1161
01:33:35,612 --> 01:33:38,077
Una lettera d'amore à u pianeta.

1162
01:33:50,618 --> 01:33:52,500
C'eranu rapprisentazioni di u Zo'� 

1163
01:33:52,535 --> 01:33:56,083
in e scritture gesuite,
da u XVImu seculu.

1164
01:33:56,118 --> 01:33:59,243
Sò ghjunti in Amazon
è hà infurmatu nantu à un populu

1165
01:33:59,278 --> 01:34:02,368
chì usava un tipu di tubu
nant'à u labbra inferiore.

1166
01:34:02,403 --> 01:34:05,327
Tali indiani,
ùn sò mai vistu più.

1167
01:34:05,702 --> 01:34:07,785
Tutti pensanu
chì era una favola,

1168
01:34:07,820 --> 01:34:10,285
una invenzione di i Gesuiti.

1169
01:34:10,660 --> 01:34:12,417
Era finu à a fine di l'anni 80,

1170
01:34:12,452 --> 01:34:14,535
quand'elli eranu finalmente
cuntattatu.

1171
01:34:15,785 --> 01:34:19,077
STATE DI PAR�, BRASILI
Tribo Zo'�, 2009

1172
01:35:41,452 --> 01:35:43,660
Questi indiani campanu in u paradisu.

1173
01:35:44,868 --> 01:35:46,958
Hè l'unicu locu ch'e aghju vistu in a mo vita

1174
01:35:46,993 --> 01:35:50,327
induve e donne anu
3, 4 o 5 mariti.

1175
01:35:50,910 --> 01:35:53,452
È i mariti...
Ci hè u listessu numeru di donne.

1176
01:35:54,493 --> 01:35:56,202
Una donna hà
un maritu cacciatore,

1177
01:35:56,910 --> 01:35:58,618
un maritu piscadori,

1178
01:35:58,993 --> 01:36:02,202
un maritu chì travaglia
un pocu nantu à a piantagione,

1179
01:36:02,910 --> 01:36:06,243
un maritu vicinu à a casa
per aiutà cù u restu ...

1180
01:36:06,702 --> 01:36:08,917
E donne anu un putere enormu.

1181
01:36:08,952 --> 01:36:12,577
Hanu un duminiu
da parte di l'omi

1182
01:36:12,612 --> 01:36:14,452
chì hè abbastanza grande.

1183
01:36:45,868 --> 01:36:48,035
Qualcosa chì aghju sempre pensatu
interessante,

1184
01:36:48,070 --> 01:36:49,660
in tutte queste persone,

1185
01:36:50,118 --> 01:36:51,375
hè chì a ghjente hà

1186
01:36:51,410 --> 01:36:53,743
una cuscenza cumpleta
di l'imaghjini stessu.

1187
01:36:54,327 --> 01:36:55,827
Quandu andava à piglià una foto,

1188
01:36:56,368 --> 01:36:57,583
è chì a persona sapia

1189
01:36:57,618 --> 01:36:59,743
ch'e a rapprisentanu
in imagine,

1190
01:37:01,535 --> 01:37:04,827
Prima era interessata,
e poi nun cchiù,

1191
01:37:05,993 --> 01:37:07,333
perchè ùn era micca u so mondu.

1192
01:37:07,368 --> 01:37:11,035
Ma eranu assai interessate
da u mo cuteddu.

1193
01:37:11,827 --> 01:37:16,243
U mo amicu Yp� m'hà fattu ghjurà
ch'e li dassi u mo cuteddu.

1194
01:37:16,278 --> 01:37:18,160
Ma u rispunsevuli di FUNAI

1195
01:37:18,993 --> 01:37:20,208
m'hà fattu prumessu

1196
01:37:20,243 --> 01:37:22,972
ch'ùn daraghju micca
nimu oggettu à l'indi

1197
01:37:23,007 --> 01:37:25,702
per prutege un pocu
a so purità.

1198
01:37:26,452 --> 01:37:28,285
Sì, m'hà offertu un affare.

1199
01:37:28,743 --> 01:37:30,243
"U ghjornu chì parte,

1200
01:37:30,827 --> 01:37:33,327
ti lattarete u cuteddu
attraversu a finestra di l'aviò. "

1201
01:37:33,362 --> 01:37:35,410
"Seguiraghju a strada di l'aviò

1202
01:37:35,743 --> 01:37:37,493
è truveraghju u cuteddu. "

1203
01:40:06,493 --> 01:40:08,472
L'omu, chì e so ritratti
ci anu dettu

1204
01:40:08,507 --> 01:40:10,417
parechje storie
di a vita nantu à u nostru pianeta,

1205
01:40:10,452 --> 01:40:12,910
sparte cun noi
un gran prughjettu è un sognu:

1206
01:40:12,945 --> 01:40:14,993
A distruzzione di a natura
pò esse invertitu.

1207
01:40:18,785 --> 01:40:21,493
Migliaia di fonti d'acqua
cummincianu à annaffià di novu

1208
01:40:21,528 --> 01:40:22,708
l'"Instituto Terra".

1209
01:40:22,743 --> 01:40:25,368
2,5 milioni d'arburi
sò digià piantati.

1210
01:40:25,403 --> 01:40:27,577
A fauna tornò,
cumpresi i giaguari.

1211
01:40:31,118 --> 01:40:34,243
A zona ùn hè più
appartene à a famiglia Salgado,

1212
01:40:34,278 --> 01:40:36,708
Hè un parcu naziunale
è appartene à tutti.

1213
01:40:36,743 --> 01:40:40,077
Hè un mudellu di cumu
terre devastate induve site,

1214
01:40:40,112 --> 01:40:41,952
pò diventà foreste di novu.

1215
01:41:11,077 --> 01:41:16,202
- Art Subs -
6 anni di fà l'Arte per voi!

1216
01:41:16,237 --> 01:41:18,785
Didascalia
-Hawkeye147-

1217
01:41:18,820 --> 01:41:21,375
Didascalia
- Spa -

1218
01:41:21,410 --> 01:41:23,993
Didascalia
- Durenkian -

1219
01:41:24,028 --> 01:41:26,542
Rivista
- Durenkian -

1220
01:41:26,577 --> 01:41:30,702
Cum'è noi in Facebook:
facebook. com/ArtSubs



